Η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται πως αναδιαμορφώνει ριζικά την αγορά εργασίας, με ορισμένους ειδικούς να προβλέπουν ότι σε λίγες δεκαετίες τα ρομπότ θα ξεπερνούν αριθμητικά τους ανθρώπους που εργάζονται. Πρώην ανώτατο στέλεχος της Citi εκτιμά ότι η τεχνολογική πρόοδος, σε συνδυασμό με την εμμονή των επιχειρήσεων στην αύξηση της κερδοφορίας, επιταχύνει αυτή τη μετάβαση.
Όπως επισημαίνει το CNBC, ολοένα και περισσότερες εταιρείες υιοθετούν «πράκτορες» τεχνητής νοημοσύνης — συστήματα λογισμικού ικανά να αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους και να δρουν αυτόνομα, χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση. Το βασικό κίνητρο είναι η μείωση του λειτουργικού κόστους και η ενίσχυση της αποδοτικότητας.
Ο Ρομπ Γκάρλικ, πρώην επικεφαλής καινοτομίας, τεχνολογίας και μελλοντικών τάσεων εργασίας της Citi Global Insights, ανέφερε στην εκπομπή “Squawk Box Europe” του CNBC ότι όσο οι επιχειρηματικοί ηγέτες θέτουν ως απόλυτη προτεραιότητα τα οικονομικά αποτελέσματα, οι εργαζόμενοι κινδυνεύουν να παραγκωνιστούν.
Ο Γκάρλικ, συγγραφέας του βιβλίου «AI – Αναρχία ή Αφθονία; Γιατί το Μέλλον της Εργασίας Χρειάζεται Φιλο-Ανθρώπινους Ηγέτες», υποστήριξε ότι προηγούμενη έρευνα της Citi κατέδειξε εκρηκτική αύξηση στον αριθμό των ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης, ως συνέπεια αυτών των στρατηγικών επιλογών. Όπως ανέφερε, μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες τα κινητά ρομπότ θα ξεπεράσουν τον ανθρώπους, ενώ αν συνυπολογιστούν και οι μικρότεροι ψηφιακοί πράκτορες, ο συνολικός αριθμός τους θα εκτοξευθεί.
Έκθεση της Citi για το 2024, υπό την καθοδήγησή του, προβλέπει ότι τα ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης —από ανθρωποειδή μέχρι ρομπότ οικιακής χρήσης και αυτόνομα οχήματα— θα φτάσουν τα 1,3 δισεκατομμύρια έως το 2035 και θα ξεπεράσουν τα 4 δισεκατομμύρια έως το 2050. Η ίδια μελέτη υπολόγισε και τον χρόνο απόσβεσης του κόστους τους μέσω της αντικατάστασης ανθρώπινων θέσεων εργασίας.
Ένα ρομπότ αξίας 15.000 δολαρίων, για παράδειγμα, μπορεί να αποσβέσει το κόστος του σε μόλις 3,8 εβδομάδες όταν αντικαθιστά εργασία αμειβόμενη με 41 δολάρια την ώρα, ή σε 21,6 εβδομάδες για εργασία με ωρομίσθιο 7,25 δολάρια. Αντίστοιχα, ένα ρομπότ των 35.000 δολαρίων χρειάζεται 8,9 εβδομάδες για να καλύψει το κόστος του σε θέση με αμοιβή 41 δολαρίων την ώρα. Όπως σημείωσε, ήδη διατίθενται ανθρωποειδή ρομπότ με περίοδο απόσβεσης μικρότερη των δέκα εβδομάδων, γεγονός που καθιστά τον ανταγωνισμό άνισο για τους ανθρώπους.
Ο Μπομπ Στερνφελντ, παγκόσμιος διευθύνων εταίρος της McKinsey & Company, δήλωσε στο Harvard Business Review ότι η εταιρεία απασχολεί ήδη 20.000 πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης και 40.000 εργαζομένους. Πριν από έναν χρόνο διέθετε μόλις 3.000 πράκτορες, ενώ εκτιμά ότι σε 18 μήνες ο αριθμός τους θα εξισωθεί με εκείνον των υπαλλήλων.
Ωστόσο, οι ανησυχίες για απώλεια θέσεων εργασίας εντείνονται. Μεγάλες εταιρείες όπως η Amazon, η Salesforce, η Accenture, η Heineken και η Lufthansa έχουν επικαλεστεί την τεχνητή νοημοσύνη ως έναν από τους λόγους περικοπής χιλιάδων θέσεων. Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποίησε ότι η τεχνολογία πλήττει την αγορά εργασίας «σαν τσουνάμι» και ότι πολλές χώρες και επιχειρήσεις δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένες. Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία της Challenger, Gray & Christmas, η τεχνητή νοημοσύνη συνδέθηκε με σχεδόν 55.000 απολύσεις το 2025.
Υπάρχει, πάντως, και μια πιο αισιόδοξη οπτική. Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, εκτιμά ότι η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας με υψηλές αποδοχές, ιδιαίτερα σε όσους κατασκευάζουν συστήματα ΑΙ και εργοστάσια παραγωγής τσιπ, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει εξειδικευμένα επαγγέλματα όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι και τεχνίτες.
