–  «Αν το Ιράν μεταλλαχθεί και σταθεροποιηθεί, η χρησιμότητα της Τουρκίας για τη Δύση παύει, αναβαθμίζοντας κατακόρυφα τον γεωστρατηγικό ρόλο Ελλάδας και Κύπρου», εκτιμά ο Δ. Σταθακόπουλος.

του Αχιλλέα Ροδίτη

Σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή φλέγεται και η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στο Ιράν, ο διακεκριμένος Διεθνολόγος-Τουρκολόγος κ. Δημήτρης Σταθακόπουλος, με καταγωγή από τα Καλάβρυτα, προβαίνει σε μια ανάλυση που ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Μιλώντας στην «Πολιτεία», ο κ. Σταθακόπουλος δεν περιορίζεται στην περιγραφή των πολεμικών συγκρούσεων, αλλά εμβαθύνει στις δομικές αλλαγές που κυοφορούνται στη γεωπολιτική σκακιέρα, προβλέποντας μια ιστορική μετατόπιση ισχύος.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ:

ΤΟΥΡΚΙΑ VS ΕΛΛΑΔΑ

Η κεντρική πρόβλεψη του κ. Σταθακόπουλου, η οποία προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση, αφορά την επικείμενη αποδυνάμωση του ρόλου της Τουρκίας και την παράλληλη ενίσχυση της Ελλάδας. Όπως εξηγεί ο ίδιος, η Τουρκία αυτή τη στιγμή παρατηρεί με έκδηλη ανησυχία τις εξελίξεις στο Ιράν.

«Η Τουρκία τη συνέφερε το Ιράν όπως ήταν», σημειώνει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως μια παρατεταμένη κρίση στα σύνορά της θα δημιουργήσει ανυπέρβλητα προβλήματα στην Άγκυρα.  Ωστόσο, ο μεγαλύτερος φόβος του Ταγίπ Ερντογάν δεν είναι οι προσφυγικές ροές, αλλά κάτι πολύ βαθύτερο: η απώλεια της στρατηγικής του χρησιμότητας.

«Έτσι και το Ιράν μεταλλαχθεί και σταθεροποιηθεί προς δυτικά πρότυπα και μοντέλα, αυτομάτως η χρησιμότητα της Τουρκίας για τη Δύση παύει», υπογραμμίζει ο κ. Σταθακόπουλος.

Το Ιράν βρίσκεται σε ακόμη πιο κομβικό σημείο στους δρόμους του μεταξιού και της ενέργειας, και μια δυτικόφιλη στροφή της Τεχεράνης θα καθιστούσε την Τουρκία δευτερεύοντα παίκτη. Σε αυτό το σενάριο, η Ελλάδα και η Κύπρος αναβαθμίζονται κατακόρυφα, καθώς αποτελούν το φυσικό άκρο του διαδρόμου IMEC και των ενεργειακών οδών που συνδέουν την Ινδία με την Ευρώπη. 

Ο 3ΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ

ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΕΔΩ…

Υπενθυμίζοντας το πρόσφατο ρεπορτάζ της «Πολιτείας», όπου είχε αναπτύξει τη θεωρία του για τον εν εξελίξει παγκόσμιο πόλεμο, ο κ. Σταθακόπουλος επανέρχεται. Κατά τον ίδιο, δεν πρέπει να περιμένουμε τα κλασικά τελεσίγραφα και τις εισβολές στρατών για να αντιληφθούμε τη σύγκρουση. «Πλέον οι πόλεμοι αυτοί είναι οικονομικοί, υπηρετικοί, ψυχολογικών επιχειρήσεων», αναφέρει.

Η αρχή αυτού του «Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου» τοποθετείται στο 2008 με την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ακολούθησαν η υγειονομική κρίση του Covid, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τώρα η κρίση στο Ιράν. Όλα αυτά τα γεγονότα αθροιστικά δημιουργούν μια ιστορική καμπή που θα ολοκληρωθεί περίπου το 2030-2031.

«Ο ιστορικός του μέλλοντος θα χαρακτηρίσει όλο αυτό το διάστημα των 20 και πλέον ετών ως τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, υπό την έννοια της παγκόσμιας καμπής της ανθρωπότητας που μπαίνει σε μια νέα τροχιά», δηλώνει στην «Πολιτεία».

 ΟΛΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

ΕΡ: Κύριε Σταθακόπουλε, η επίθεση στο Ιράν έγινε τελικά λόγω των πυρηνικών του ή υπάρχουν βαθύτερα κίνητρα;

ΑΠ: Υπάρχουν τρεις κύριοι λόγοι. Οι δύο είναι εμφανείς: η αλλαγή του θεοκρατικού καθεστώτος στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αποτροπή του Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Ο τρίτος όμως, και πιο σημαντικός που δεν λέγεται, είναι το ποιος θα πάρει τα καινούργια «μισθωτήρια» για τα ενεργειακά αποθέματα. Δηλαδή ποιες εταιρείες δυτικών, κινεζικών ή ρωσικών συμφερόντων θα βάλουν χέρι στις πετρελαϊκές πηγές. Η Κίνα ενδιαφέρεται πάρα πολύ, καθώς το Ιράν είναι ο κύριος προμηθευτής της.

ΕΡ: Πιστεύετε ότι το καθεστώς στο Ιράν θα καταρρεύσει σύντομα;

ΑΠ: Στο Ιράν η θεοκρατία δεν θα πέσει με κρότο. Αυτό δεν συμβαίνει ποτέ στην ιστορία τους. Υπάρχει η ορολογία «ΙΖΑΤ» (IZAT), που αποτυπώνει την επιθυμία τους να κρατήσουν την αξιοπρέπειά τους. Το καθεστώς μεταλλάσσεται για να μην χαθεί το κράτος. Θα φανεί απλώς ότι ο κύκλος της Ισλαμικής Επανάστασης έκλεισε και θα γίνει μια «επανάσταση μέσα στην επανάσταση». Το ιερατείο θα υπαναχωρήσει σε καθαρά ιερατικά καθήκοντα και η πολιτική διοίκηση θα δείξει ένα πιο φιλοδυτικό πρόσωπο για να τερματιστεί ο πόλεμος και να υπογραφούν τα νέα συμβόλαια ενέργειας.

ΕΡ: Ποιος είναι ο κίνδυνος για την Ελλάδα και την Κύπρο από αυτή την ανάφλεξη;

ΑΠ: Σύμφωνα με τους Πέρσες, οπουδήποτε υπάρχουν δυτικά συμφέροντα ή βάσεις, αποτελούν στόχο. Η Κύπρος, η Σούδα, η Αλεξανδρόπολη είναι στόχοι, εφόσον φτάνει η εμβέλεια των πυραύλων ή των drones. Ήδη στην Κύπρο είδαμε ότι η εμβέλεια έφτανε. Το πρόβλημα έγινε πλέον πιο «ελληνικό».

ΕΡ: Τι στάση πρέπει να κρατήσει η ελληνική εξωτερική πολιτική;

ΑΠ: Η Ελλάδα πρέπει να μείνει ουδέτερη. Δεν είχαμε κακές σχέσεις με το Ιράν και δεν πρέπει να τις χαλάσουμε. Εκ του πλαγίου θα ωφεληθούμε, διότι θα δημιουργηθεί ένα σταθερό τόξο από την Ινδία μέχρι την Ελλάδα. Θα είμαστε ένας παράγοντας πιο σταθερός σε σχέση με μια Τουρκία που θα κλονίζεται.

ΕΡ: Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα στην Τουρκία;

ΑΠ: Ο Ερντογάν δεν είναι του πολέμου, είναι της πολιορκίας. Επιφέρει κόπωση στον αντίπαλο για να πάρει αυτό που θέλει αναίμακτα. Η μετα-Ερντογανική εποχή όμως είναι αυτή που πρέπει να μας ανησυχεί. Αν κλονιστεί η σταθερότητα της Τουρκίας και οδηγηθεί σε μια χαοτική κατάσταση, πρέπει να είμαστε οργανωμένοι για την «εξαγωγή» προβλημάτων που θα επιχειρήσει η Άγκυρα προς την Ελλάδα.

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ

Ο κ. Σταθακόπουλος επισημαίνει πως η Ελλάδα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση λόγω της συμμετοχής της στο άκρο του μεσανατολικού τόξου. Η σταθεροποίηση της περιοχής, έστω και μέσα από αυτές τις επώδυνες διαδικασίες, θα ωφελήσει την πατρίδα μας τουλάχιστον ενεργειακά. Η ανάδειξη της Ελλάδας ως σταθερού πυλώνα σε μια αποσταθεροποιημένη περιοχή είναι το «κλειδί» για την επόμενη δεκαετία.

«Η ευαισθησία της Δύσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι συχνά αλά καρτ», παρατηρεί με νόημα ο διεθνολόγος, φέρνοντας ως παράδειγμα τη Σαουδική Αραβία όπου η θεοκρατία δεν ενοχλεί κανέναν επειδή είναι σύμμαχος των ΗΠΑ. Στην περίπτωση του Ιράν όμως, το διακύβευμα είναι η ενέργεια και ο έλεγχος των πηγών. Όταν οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες δώσουν τα χέρια «πάνω ή κάτω από το τραπέζι», τότε θα δούμε και την πραγματική εκτόνωση της κρίσης.

Κλείνοντας, ο κ. Σταθακόπουλος προειδοποιεί ότι οι εξελίξεις μας αφορούν άμεσα και δεν είναι κάτι μακρινό. Ήδη το άλμα 13% στην τιμή του πετρελαίου και η στοχοποίηση βάσεων όπως η Σούδα, καθιστούν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ένα ζήτημα που άπτεται της ελληνικής καθημερινότητας και ασφάλειας. Η χώρα μας καλείται να πλοηγηθεί σε αυτά τα ταραγμένα νερά με στρατηγική ψυχραιμία, εκμεταλλευόμενη τη γεωγραφική της θέση που, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, φαίνεται να της δίνει το προβάδισμα έναντι της γείτονος.

ΑΧΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ / ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ