Σε μια ιστορική απόφαση, η Ελβετία ψήφισε το περασμένο Σαββατοκύριακο την κατάργηση της λεγόμενης «ποινής γάμου». Έτσι, τα παντρεμένα ζευγάρια και τα άτομα σε καταχωρημένη συμβίωση θα φορολογούνται πλέον ξεχωριστά.
Με αυτό το δημοψήφισμα, η Ελβετία εφαρμόζει μια απόφαση που έλαβε το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο πριν από περισσότερα από σαράντα χρόνια και αυτό το ιστορικό αποτέλεσμα θα οδηγήσει σε μία από τις μεγαλύτερες αναμορφώσεις του φορολογικού συστήματος για τους ιδιώτες.
Τι ίσχυε μέχρι τώρα
Στην Ελβετία, τα παντρεμένα ζευγάρια και τα άτομα σε καταχωρημένη συμβίωση φορολογούνται από κοινού, υποβάλλοντας κοινή φορολογική δήλωση και λαμβάνοντας ένα ενιαίο φορολογικό τιμολόγιο. Λόγω της προοδευτικής δομής των φορολογικών συντελεστών, πολλά παντρεμένα ζευγάρια και άτομα σε καταχωρημένη συμβίωση θεωρείται ότι επιβαρύνονται φορολογικά σε σύγκριση με τα άγαμα ζευγάρια – ένα φαινόμενο γνωστό ως «ποινή γάμου».
Πριν από περισσότερα από σαράντα χρόνια, το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο κήρυξε αυτή την «ποινή γάμου» απαράδεκτη βάσει του ελβετικού συντάγματος. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές προσπάθειες στο Κοινοβούλιο και μέσω λαϊκών πρωτοβουλιών έχουν επιδιώξει να αντιμετωπίσουν αυτό το ζήτημα, αλλά παρέμειναν ανεπιτυχείς.
Ατομική φορολογία από εδώ και στο εξής
Βασισμένο στην έννοια της λαϊκής πρωτοβουλίας, το Ελβετικό Κοινοβούλιο συνέταξε ένα νέο νομοσχέδιο ως έμμεση αντιπρόταση που προβλέπει την ατομική φορολογία στο επίπεδο του άμεσου ομοσπονδιακού φόρου καθώς και των καντονικών και δημοτικών φόρων. Τα παντρεμένα ζευγάρια και τα άτομα που έχουν καταχωρημένο σύμφωνο συμβίωσης θα φορολογούνται πλέον ξεχωριστά, πράγμα που σημαίνει ότι θα υποβάλλουν ξεχωριστή φορολογική δήλωση και θα λαμβάνουν ξεχωριστό φορολογικό τιμολόγιο. Τόσο η πλειοψηφία των καντονιών όσο και ορισμένα συντηρητικά κόμματα είχαν ξεκινήσει δημοψήφισμα κατά αυτού του νομοσχεδίου.
Πότε θα τεθεί σε εφαρμογή η απόφαση
Το ελβετικό εκλογικό σώμα ενέκρινε μέσω δημοψηφίσματος που διεξήχθη το περασμένο σαββατοκύριακο την έννοια της ατομικής φορολογίας μετά από μια έντονη και αμφιλεγόμενη εκστρατεία δημοψηφίσματος.
Το νομοθετικό πακέτο δεν θα τεθεί σε ισχύ αμέσως, αλλά αναμένεται να τεθεί σε ισχύ σε έξι χρόνια, το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2032. Ο λόγος για αυτό είναι ότι, βάσει αυτού του νομοσχεδίου, όχι μόνο το σύστημα άμεσης ομοσπονδιακής φορολογίας αλλά και οι καντονικοί και δημοτικοί φόροι θα χρειαστούν προσαρμογή. Τα καντόνια θα πρέπει να εισαγάγουν νέους φορολογικούς συντελεστές και να αναθεωρήσουν τους κανόνες περί επιδομάτων τους. Επιπλέον, οι διαδικασίες των φορολογικών διοικήσεων των καντονιών θα απαιτήσουν επίσης προσαρμογή, καθώς θα πρέπει να διεκπεραιωθούν περίπου 1,7 εκατομμύρια επιπλέον φορολογικές δηλώσεις.
Σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου της χρηματοοικονομικής συμβουλευτικής και της διαχείρισης κινδύνων και φορολογίας, αυτή η ιστορική απόφαση θα οδηγήσει σε μία από τις μεγαλύτερες αναδιαρθρώσεις του φορολογικού συστήματος για τους ιδιώτες τις τελευταίες δεκαετίες. Θα προκύψουν αρκετά ερωτήματα, ιδίως σχετικά με το πώς θα διαιρούνται τα κοινά περιουσιακά στοιχεία και το προκύπτον εισόδημα των παντρεμένων ζευγαριών και των ατόμων σε καταχωρημένη συμβίωση για φορολογικούς σκοπούς στο μέλλον.
Ωστόσο, αναμένεται ότι θα θεσπιστούν περαιτέρω λεπτομερείς κανόνες για τον σκοπό αυτό, όπως μέσω διατάγματος ή εγκυκλίου. Καθώς τα καντόνια θα πρέπει επίσης να αναθεωρήσουν τους φορολογικούς συντελεστές και τις φορολογικές τους απαλλαγές εντός έξι ετών, αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο φορολογικό βάρος των παντρεμένων ζευγαριών και των καταχωρημένων συντρόφων.
