Σε μια μάντρα ανακύκλωσης, ένα παλιό Ι.Χ. έχει εδώ και χρόνια διαλυθεί. Στα κρατικά μητρώα, όμως, παραμένει ενεργό και συνεχίζει να χρεώνεται με τέλη κυκλοφορίας. Το παράδοξο αυτό δεν αφορά μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις. Η μεγάλη επανεξέταση των στοιχείων οχημάτων, που ξεκίνησε στα τέλη του 2024 από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και συνεχίζεται ανά εξάμηνο, αποκάλυψε σοβαρές ασυμφωνίες στα αρχεία.

Εντοπίστηκαν 13.000 αυτοκίνητα που εμφανίζονται ταυτόχρονα ως «κατεστραμμένα» και «ενεργά». Παράλληλα, περίπου 3 εκατομμύρια οχήματα δεν διαθέτουν καταχωρημένο ΑΦΜ ιδιοκτήτη, ενώ σχεδόν 800.000 άνω των 30 ετών παραμένουν τυπικά ενεργά στα μητρώα.

Στην ίδια καταγραφή προέκυψε ότι σχεδόν 700.000 οχήματα δεν έχουν περάσει υποχρεωτικό ΚΤΕΟ, τα 243.904 εμφανίζονται ανασφάλιστα, ενώ 113.382 είναι ασφαλισμένα αλλά οφείλουν τέλη κυκλοφορίας. Τα στοιχεία αυτά οδήγησαν σε μαζικές διασταυρώσεις και αποστολή ειδοποιήσεων για συμμόρφωση.

Μέσα σε αυτό το τοπίο αναδεικνύεται μια ειδικότερη κατηγορία οχημάτων που αποτυπώνει το διοικητικό κενό: Ι.Χ. που για την ΑΑΔΕ εμφανίζονται ενεργά -άρα ανασφάλιστα, χωρίς ΚΤΕΟ και με οφειλές τελών- ενώ για τον δήμο έχουν ήδη απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα και έχουν καταστραφεί με επίσημο πιστοποιητικό.

Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει από το 2018, οι δήμοι οφείλουν να διαβιβάζουν τα πιστοποιητικά καταστροφής στις Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών ώστε να ολοκληρώνεται η οριστική διαγραφή του οχήματος από τα μητρώα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται, με αποτέλεσμα το όχημα να παραμένει ενεργό στα φορολογικά αρχεία.

Χαρακτηριστική είναι περίπτωση Ι.Χ. συνιδιοκτησίας που είχε αγοραστεί στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Μετά τη λύση του γάμου των ιδιοκτητών, το όχημα πέρασε στην κατοχή του ενός και έκτοτε χάθηκαν τα ίχνη του. Χρόνια αργότερα διαπιστώθηκε ότι εξακολουθούσε να εμφανίζεται ενεργό στο όνομα της συνιδιοκτήτριας, παρότι είχε ήδη από το 2006 χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο, απομακρυνθεί και καταστραφεί από τον Δήμο Αθηναίων με έκδοση πιστοποιητικού. Το έγγραφο διαβιβάστηκε στη Διεύθυνση Μεταφορών της Περιφέρειας Αττικής, ωστόσο η οριστική διαγραφή από τα μητρώα της ΑΑΔΕ δεν ολοκληρώθηκε. Σε έγγραφη απάντηση, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι για να προχωρήσει η απαλλαγή από τα τέλη απαιτείται η επίσημη διαβίβαση του πιστοποιητικού καταστροφής από τη Διεύθυνση Μεταφορών. Από την πλευρά των υπηρεσιών Μεταφορών ζητείται η παράδοση άδειας κυκλοφορίας και πινακίδων ακόμη και όταν το όχημα έχει ήδη καταστραφεί. Το αποτέλεσμα είναι το όχημα να παραμένει ενεργό στα συστήματα και να εμφανίζονται οφειλές τελών κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με ειδικούς που χειρίζονται υποθέσεις εκκρεμοτήτων οχημάτων, δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Σε παλαιές συνιδιοκτησίες, διαζύγια ή οχήματα που έχουν απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου η φυσική καταστροφή δεν συνοδεύτηκε από έγκαιρη διαγραφή από τα φορολογικά μητρώα. Οι υποθέσεις αυτές συνήθως αναδεικνύονται όταν ξεκινούν μαζικές διασταυρώσεις ή όταν οι ιδιοκτήτες επιχειρούν μεταβίβαση ή ρύθμιση οφειλών.

Αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί και σε παλαιά δίκυκλα, τα οποία έχουν απομακρυνθεί ως εγκαταλελειμμένα αλλά εξακολουθούν να εμφανίζονται ενεργά στα μητρώα.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι οχήματα που επί επτά συναπτά έτη εμφανίζονται χωρίς ασφάλιση, χωρίς ΚΤΕΟ και χωρίς καταβολή τελών μπορούν να τεθούν σε καθεστώς προσωρινής ακινησίας ώστε να αποτυπωθεί η πραγματική τους κατάσταση.

Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει τη δημιουργία Ενιαίου Εθνικού Μητρώου Οχημάτων, το οποίο θα συγκεντρώνει τα δεδομένα από δήμους, περιφέρειες, ΑΑΔΕ, ασφαλιστικές εταιρείες και ΚΤΕΟ. Στόχος είναι να υπάρχει αυτόματη και σε πραγματικό χρόνο ενημέρωση για κάθε μεταβολή κατάστασης – από μεταβίβαση και ακινησία έως οριστική καταστροφή.

Μέχρι την πλήρη λειτουργία του νέου μητρώου, εκκρεμότητες που αφορούν οχήματα τα οποία έχουν απομακρυνθεί και καταστραφεί αλλά δεν έχουν διαγραφεί από τα φορολογικά αρχεία παραμένουν ανοικτές.