Η ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ μακράν το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει στην καθημερινότητα του ο μέσος Έλληνας. Κοντά έξι στους δέκα (ποσοστό 55,1% στην πιο πρόσφατη δημοσκόπηση) ιεραρχούν τις τιμές στην αγορά ως άλυτη καθημερινή εξίσωση σε συνδυασμό με τις καθηλωμένες -επί της ουσίας- αποδοχές τους.
ΕΠΙΠΛΕΟΝ, η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και οι άμεσες επιπτώσεις της στα οικονομικά των νοικοκυριών θα οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις σε βασικές υπηρεσίες και προϊόντα, όπως πιστεύουν σε ποσοστό 95% (δημοσκόπηση Interview) όσοι εξακολουθούν ν’ απαντούν στα τηλεφωνήματα ή μηνύματα των δημοσκόπων.
ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΙΓΜΗ, την εβδομάδα που πέρασε, ο διεθνής Τύπος προεξοφλούσε το αυτονόητο και πασιφανές: Πιθανή παράταση του πολέμου θα προκαλέσει νέο πληθωριστικό σοκ και ύφεση στην ευρωπαϊκή οικονομία, κάτι που θα καταγραφεί απ’ το αμέσως επόμενο διάστημα. Ήδη η τιμή του πετρελαίου έχει εξακοντιστεί στα ύψη, η δε τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα φλερτάρει με τα δυο ευρώ.
ΑΡΑ, Ο ΠΟΛΕΜΟΣ δεν είναι τελικά τόσο μακριά όσο νομίζουμε. Ούτε μάς αφήνει ανεπηρέαστους. Οι επιπτώσεις του είναι εδώ και δίπλα μας. Τις είδαμε απ’ τις πρώτες ώρες του πολέμου στα πρατήρια βενζίνης, θα τις δούμε στις τιμές του ρεύματος στους πρώτους λογαριασμούς, θ’ ανεβάσουν ακόμα ψηλότερα τις ήδη ανεβασμένες τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
ΠΛΕΟΝ, ΟΛΟΙ ΕΧΟΥΜΕ την εμπειρία αμέσως να υποψιαζόμαστε τις επιπτώσεις μιας οποιαδήποτε κρίσης. Άλλωστε, απ’ τις αρχές αυτής της δεκαετίας -για να μη μιλήσουμε για την προηγούμενη- η μια κρίση διαδέχεται την άλλη χωρίς καν να προλάβουμε ν’ αφομοιώσουμε τις συνέπειες τους.
ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ η υγειονομική κρίση η οποία όταν καταλάγιασε έδωσε τη θέση της στην πρώτη πληθωριστική κρίση, ακολούθησε η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία η οποία παραλίγο να γίνει και επισιτιστική κρίση, στη συνέχεια η στεγαστική κρίση, ενδιαμέσως μια μικρή μεταναστευτική και τώρα επιστροφή σ’ ένα νέο κύκλο οικονομικής αστάθειας με πολλές παραφυάδες κρίσεων (πληθωριστική, ενεργειακή κ.λπ.).
ΑΣΦΑΛΩΣ, Σ’ ΟΛΑ ΑΥΤΑ προσθέστε και τα της κλιματικής κρίσης που έχουν επηρεάσει αποφασιστικά τα καλοκαίρια και τους χειμώνες στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο όρος «πολυκρίση» έχει πλέον εγκατασταθεί στις στήλες των μεγαλύτερων εφημερίδων παγκοσμίως, ακριβώς για ν’ αποτυπώσει μια κατάσταση στην οποία πολλές κρίσεις μαζί εκδηλώνονται, διασυνδέονται και συνυπάρχουν.
ΟΜΩΣ, ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ όποιων διαπιστώσεων η ανάγκη απαντήσεων σ’ όλα αυτά γίνεται όλο και πιο επιτακτική, αν όχι -κατά κυριολεξία- ζωτικής σημασίας. Και οι απαντήσεις πολλές φορές, όπως συμβαίνει σήμερα, υπερβαίνουν ένα μόνο κράτος. Η Ευρώπη, για παράδειγμα, οργανισμός κακόφημος σε ό,τι αφορά στ’ ανακλαστικά του, θα μπορούσε να κάνει την έκπληξη και την διαφορά. Υιοθετώντας άμεσα αυτό που ήδη συζητείται, δηλαδή ένα πιθανό νέο Ταμείο Ανάκαμψης ώστε να κρατηθούν όρθιες οι εθνικές οικονομίες.
ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΙΣΩΣ είναι καιρός η Ευρώπη να δημιουργήσει έναν μόνιμο μηχανισμό ταχείας αντίδρασης ώστε σε περιόδους -καλή ώρα…- κρίσεων ή «πολυκρίσεων» να δίνεται προτεραιότητα σ’ όσους πληρώνουν ακριβότερα τις συνέπειες, δηλαδή στους ασθενέστερους. Ιδεαλιστικό, ουτοπικό, ανέφικτο; Καθόλου. Πολιτική βούληση χρειάζεται και προτεραιοποίηση αν θέλουμε να μιλάμε για την Ευρώπη των ανθρώπων και όχι των αγορών. Μια πρώτη (άτολμη) συζήτηση έγινε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Πέμπτης. Χρειάζονται πιο πειστικά βήματα.
