– Η πολιτική κρίση δεν είναι πλέον «κρίση προσώπων» αλλά «κρίση εμπιστοσύνης» που γεννά την ανάγκη για πρόσωπα με ηθικό εκτόπισμα. Αυτό υπογραμμίζει ο αχαιός πρώην υπουργός στην πολιτική του ανάλυση για το παρόν πολιτικό σκηνικό.

του Αχιλλέα Ροδίτη

Σε μια περίοδο πολιτικών αναταράξεων και αιωρούμενων σεναρίων για νέους σχηματισμούς, ο Άρης Σπηλιωτόπουλος με την εμπειρία του ως πρώην Υπουργός και τη σημερινή του ιδιότητα ως πολιτικός αναλυτής, καταθέτει στην «Πολιτεία» τη δική του διεισδυτική ανάλυση των τάσεων του εκλογικού σώματος. Η «Πολιτεία» καταγράφει και αυτή την προσέγγιση, μια και παρουσιάζει τα πράγματα μέσα από οπτική σκοπιά που δεν έχουμε δει μέχρι σήμερα.

Κατά τον κ. Σπηλιωτόπουλο ναι μεν η ερμηνεία των δημοσκοπικών δεδομένων «αναδεικνύει ένα βαθύ χάσμα που χωρίζει το υπάρχον πολιτικό σύστημα από τις ανάγκες των πολιτών» (κάτι που έχει ξανα-ειπωθεί) όμως για τον ίδιο «οι πολίτες δεν είναι αδιάφοροι». Αντίθετα είναι βαθιά πολιτικοποιημένοι απλά απορρίπτουν το «υπάρχον» εναλλακτικό υλικό. Η ανάλυσή του δεν περιορίζεται στους ψυχρούς αριθμούς, αλλά εστιάζει στην «κοινωνική βοή» που ζητά επιτακτικά κάτι νέο, πέρα από φθαρμένες συνταγές του παρελθόντος.

ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμησή του για τα νέα σχήματα και τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο-κλειδί, με την περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού να ξεχωρίζει ως μια δύναμη που υπερβαίνει τα κομματικά όρια, την ώρα που το πολιτικό σκηνικό αναζητά το «χαμένο κέντρο βάρους» του.

Η εικόνα που μεταφέρει ο Άρης Σπηλιωτόπουλος στην «Πολιτεία» είναι αυτή ενός πολιτικού τοπίου σε μετάβαση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δημοσκοπήσεις δεν αποτυπώνουν απλώς τη δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση, αλλά μια «πλήρη απονομιμοποίηση της παραδοσιακής αντιπολίτευσης». «Ο κόσμος», σημειώνει, «νιώθει εγκλωβισμένος σε ένα δίπολο που δεν παράγει λύσεις, γεγονός που εξηγεί την άνοδο των ποσοστών της αποχής και της αδιευκρίνιστης ψήφου».

Η ανάλυσή του επικεντρώνεται στην «κούραση» του εκλογικού σώματος, το οποίο δείχνει να γυρνά την πλάτη στους επαγγελματίες της πολιτικής, αναζητώντας: 1) αυθεντικότητα και 2) ηθική καθαρότητα.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ

Στο ερώτημα για το πώς φτάσαμε σ’ αυτό το σημείο της πολιτικής αποξένωσης και γιατί η κοινωνία εμφανίζεται τόσο απογοητευμένη; ο κ. Σπηλιωτόπουλος απαντά:

«Η απάντηση βρίσκεται στη σταδιακή αποκοπή του πολιτικού προσωπικού από τα πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας. Φτάσαμε εδώ γιατί η πολιτική έγινε μια κλειστή κάστα που μιλά μόνο για τον εαυτό της. Η κρίση αντιπροσώπευσης βάθυνε επειδή τα κόμματα έπαψαν να λειτουργούν ως ιμάντες μεταφοράς των κοινωνικών αιτημάτων και μετατράπηκαν σε μηχανισμούς διαχείρισης εξουσίας. Ο πολίτης αισθάνεται ότι η φωνή του δεν φτάνει στα κέντρα λήψης αποφάσεων, και αυτό γεννά την οργή αλλά και την ανάγκη για μια ριζική επανεκκίνηση».

ΤΣΙΠΡΑΣ, ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ, ΣΑΜΑΡΑΣ

Στην ανάλυσή του για τα σενάρια δημιουργίας νέων κομμάτων, ο Άρης Σπηλιωτόπουλος εξετάζει ξεχωριστά τους τρεις διαφορετικούς πόλους: τον Αλέξη Τσίπρα, τον Αντώνη Σαμαρά και τη Μαρία Καρυστιανού. Δείτε τι απαντά στα αυτονόητα ερωτήματα:

• ΕΡ: Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη δυναμική που αναπτύσσουν πρόσωπα, όπως ο Τσίπρας, ο Σαμαράς ή η Καρυστιανού στην παρούσα συγκυρία;

ΑΠ: Η μέτρηση των προσδοκιών δείχνει διαφορετικές αφετηρίες. Ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει ένα κεφάλαιο που διατηρεί μια βάση, αλλά η επιστροφή του απαιτεί ένα νέο αφήγημα που δεν έχει ακόμα μορφοποιηθεί. Ο Αντώνης Σαμαράς εκφράζει μια παραδοσιακή, δεξιά σχολή σκέψης που έχει το δικό της κοινό, αλλά κινείται σε ένα πιο περιορισμένο ιδεολογικό πλαίσιο. Ωστόσο, η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού είναι αυτή που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη δυναμική και διείσδυση. Η κ. Καρυστιανού δεν ξεκινά ως πολιτικός, αλλά ως σύμβολο ενός αγώνα για δικαιοσύνη. Αυτό το ηθικό φορτίο την κάνει να πηγαίνει πολύ πιο δυναμικά στις μετρήσεις, γιατί εκφράζει το «αντι-συστημικό» με έναν τρόπο καθαρό, που ακουμπά το συναίσθημα και την ανάγκη του κόσμου για αλήθεια. Η δυναμική της κ. Καρυστιανού δεν είναι μια απλή δημοσκοπική καταγραφή, αλλά μια τάση που δείχνει ότι η κοινωνία αναζητά ηγεσίες «από τα κάτω».

• ΕΡ: Τι ζητά τελικά ο κόσμος από την αντιπολίτευση σήμερα;

ΑΠ: Ο κόσμος δεν ζητά απλώς μια αλλαγή προσώπου στην ηγεσία ενός κόμματος, αλλά κάτι εντελώς νέο στον τρόπο παραγωγής πολιτικής. Ζητά μια αντιπολίτευση που να μην αναλώνεται σε εσωστρέφεια, αλλά να προσφέρει μια πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Όταν οι πολίτες βλέπουν ότι τα υπάρχοντα σχήματα αδυνατούν να καλύψουν αυτό το κενό, στρέφονται σε πρόσωπα που έχουν δοκιμαστεί στην πραγματική ζωή και όχι στους κομματικούς σωλήνες. Η επιθυμία για το «νέο» είναι πλέον ο κυρίαρχος παλμός της κοινωνίας και αυτό θα καθορίσει τις εξελίξεις το επόμενο διάστημα.

ΑΧΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ/ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ