ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ του περασμένου Ιανουαρίου και προέρχονται απ’ την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Επιβεβαιώνουν το προφανές. Το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) στην Περιφέρεια Αττικής είναι 29.732 ευρώ, στη Στερεά Ελλάδα 18.469 ευρώ, στο τουριστικά ακμάζων Νότιο Αιγαίο 21.610 ευρώ και στη Δυτική Ελλάδα 15.210 ευρώ ή αν προτιμάτε το 50% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Αττικής.
Η ΧΩΡΑ ΕΔΩ ΚΑΙ δεκαετίες αντιμετωπίζει οξύ πρόβλημα άνισης ανάπτυξης. Αν οι αριθμοί είναι κουραστικοί ή αν κάποιος πιστεύει ότι οι στατιστικές δεν λένε πάντα την αλήθεια, υπάρχουν επιπλέον η ζωή και η πραγματικότητα που αποτυπώνουν με ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια την αναπτυξιακή ανισομέρεια ανάμεσα στην Αθήνα και στη «λοιπή χώρα».
ΜΠΟΡΕΙ Ν’ ΑΛΛΑΞΕΙ αυτή η εικόνα; Μπορεί, λένε πολιτικοί επιστήμονες και οικονομολόγοι, αρκεί οι τοπικές κοινωνίες και οικονομίες να ενισχυθούν. Και ένας παράγοντας ενίσχυσης, πιθανόν ο καθοριστικότερος, είναι οι φορείς Αυτοδιοίκησης, Δήμοι και Περιφέρειες, να πάψουν να είναι διαχειριστές της καθημερινότητας αλλά να μεταβληθούν σε πραγματικούς αναπτυξιακούς οργανισμούς.
ΔΗΛΑΔΗ, ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο π.χ. σε πολιτικές για την καινοτομία, την πράσινη μετάβαση, την προσέλκυση επενδύσεων, τη στήριξη της εργασίας, την κοινωνική συνοχή, τη στέγη κ.α. Αντ’ αυτού, σήμερα η Αυτοδιοίκηση μοιάζει με διοικητικό βραχίονα του κεντρικού κράτους, με πολλές ευθύνες, μετρημένους πόρους και ακόμα πιο μετρημένο προσωπικό.
Η ΔΕ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΨΗΦΙΣΗ του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης πυροδότησε πολλές «περιφερειακές συζητήσεις» (φέρ’ ειπείν, για την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής, το νέο εκλογικό σύστημα σε Δήμους και Περιφέρειες, την αποσύνδεση των δημοτικών τελών απ’ τους λογαριασμούς του ρεύματος κ.ο.κ.) ενώ ελάχιστη συζήτηση έγινε για το μείζον.
ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΙΖΟΝ ΕΙΝΑΙ με ποιο τρόπο οι αυτοδιοικητικές δομές θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε φορείς άμβλυνσης των αναπτυξιακών ανισοτήτων, πως η Δυτική Ελλάδα -για παράδειγμα- θα μείωνε την χαώδη απόσταση που την χωρίζει απ’ την Αττική ώστε να μπορούμε κάποτε να μιλάμε για αναπτυξιακή, οικονομική και πληθυσμιακή συμμετρία στην χώρα της αφύσικα υπερδιογκωμένης και υδροκέφαλης πρωτεύουσας και της καχεκτικής περιφέρειας ή «επαρχίας» όπως συνήθως υποτιμητικά ακούμε να λέγεται ακόμα και στον δημόσιο λόγο.
ΕΝΑΣ ΠΟΛΥ ΕΜΠΕΙΡΟΣ αυτοδιοικητικός μάς έλεγε την Παρασκευή ότι ο νέος Κώδικας είναι ένα νομοθέτημα που εξ αρχής δεν είχε στόχο. Αν στόχος ήταν απλώς να γίνει μια «τακτοποίηση» διοικητικού χαρακτήρα ώστε να αποσαφηνιστεί ο ρόλος και οι αρμοδιότητες Δήμων, Περιφερειών και κεντρικής κυβέρνησης, πιθανόν ο Κώδικας πράγματι να δίνει απαντήσεις.
ΟΜΩΣ, ΑΝ ΣΤΟΧΟΣ ήταν η πραγματική θωράκιση Δήμων και Περιφερειών με πόρους, προσωπικό, οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια, κατά τα πρότυπα της λειτουργίας, της αναπτυξιακής και κοινωνικής παρέμβασης των πανίσχυρων αυτοδιοικητικών φορέων πολλών ευρωπαϊκών χώρων, μάλλον το υπουργείο Εσωτερικών θα πρέπει να ξεκινήσει από σήμερα κιόλας να επεξεργάζεται μια πρώτη γενναία και τολμηρή αναμόρφωση του αρτιψηφισθέντος Κώδικα.
