Ο ιός Epstein-Barr (EBV) αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους ιούς παγκοσμίως, καθώς υπολογίζεται ότι το 90–95% των ενηλίκων έχει μολυνθεί κάποια στιγμή στη ζωή του. Παρά την ευρεία διασπορά του, δεν πρόκειται για μια απλή παροδική λοίμωξη, καθώς ο ιός παραμένει στον οργανισμό δια βίου και έχει συνδεθεί επιστημονικά με σοβαρές καταστάσεις όπως ορισμένες μορφές καρκίνου, η σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες αυτοάνοσες παθήσεις. Ωστόσο, μια νέα πρωτοποριακή έρευνα από το Fred Hutchinson Cancer Center και το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον προσφέρει πλέον μια ελπιδοφόρα προοπτική για την οριστική αντιμετώπισή του.
Η στόχευση των πρωτεϊνών και ο μηχανισμός δράσης
Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε εξειδικευμένα αντισώματα που στοχεύουν δύο συγκεκριμένες πρωτεΐνες στην επιφάνεια του ιού, τις gp350 και gp42. Οι πρωτεΐνες αυτές λειτουργούν ως «κλειδιά» που επιτρέπουν στον ιό να εισβάλει στα Β κύτταρα, έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που είναι κρίσιμος για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μέσω της αναστολής αυτών των πρωτεϊνών, οι επιστήμονες κατάφεραν να εμποδίσουν την είσοδο του ιού στον οργανισμό, ενώ παράλληλα εκτιμούν ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να αποτρέψει και τη μελλοντική επανενεργοποίηση του ιού σε άτομα που είναι ήδη φορείς.
Τα πειράματα σε ποντίκια και η επιστημονική καινοτομία
Η ανάπτυξη αυτών των αντισωμάτων υπήρξε μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, καθώς ο EBV έχει την ικανότητα να συνδέεται σχεδόν με κάθε Β κύτταρο. Ο βιοχημικός Άντριου ΜακΓκουάιρ εξήγησε ότι χρησιμοποιήθηκαν ποντίκια τα οποία είχαν εκτραφεί ειδικά για να παράγουν ανθρώπινα αντισώματα, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τις πιθανότητες μελλοντικής συμβατότητας με τον άνθρωπο.
Οι ερευνητές απομόνωσαν 10 νέα αντισώματα, με ένα εξ αυτών να παρουσιάζει ιδιαίτερα ισχυρή προστατευτική δράση. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell Reports Medicine», θεωρείται σταθμός καθώς η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να εφαρμοστεί και για την ανάπτυξη θεραπειών κατά άλλων επικίνδυνων παθογόνων.
Εφαρμογή στις μεταμοσχεύσεις και τη δημόσια υγεία
Μία από τις σημαντικότερες εφαρμογές της ανακάλυψης αναμένεται να είναι στον τομέα των μεταμοσχεύσεων οργάνων και μυελού των οστών. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε αυτές τις επεμβάσεις βρίσκονται σε κατάσταση ανοσοκαταστολής, γεγονός που τους καθιστά εξαιρετικά ευάλωτους στον ιό EBV. Τα νέα αντισώματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ασπίδα προστασίας για χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο, προλαμβάνοντας επιπλοκές που συχνά αποβαίνουν μοιραίες.
