Σε μια σημαντική κίνηση για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, η Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (ICE – HSI) παρέδωσε στην Ελλάδα 26 αρχαία αντικείμενα που είχαν εξαχθεί παράνομα από τη χώρα. Η επιχείρηση ανάκτησης ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας της HSI με την Υπηρεσία Τελωνείων (CBP), το FBI και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Τα σημαντικότερα ευρήματα της συλλογής
Ανάμεσα στα αντικείμενα που επεστράφησαν περιλαμβάνονται σπάνια νομίσματα και ένα επιβλητικό γλυπτό:
Μαρμάρινος κορμός του Ασκληπιού
- Χρονολόγηση: 1ος ή 2ος αιώνας μ.Χ.
- Χαρακτηριστικά: Το άγαλμα έχει ύψος 40 ίντσες και βάρος 500 λίβρες.
- Ιστορικό: Κατασχέθηκε από τις αρχές όταν αποδείχθηκε ότι τα συνοδευτικά έγγραφα περιείχαν ψευδείς ισχυρισμούς.
Αρχαία νομίσματα (25 συνολικά)
- Χρυσό νόμισμα Λαμψάκου (370 π.Χ.): Απεικονίζει τον Ηρακλή και τον Πήγασο. Διακινήθηκε παράνομα από εγκληματική οργάνωση μέσω Γερμανίας πριν καταλήξει σε οίκο δημοπρασιών στη Φιλαδέλφεια.
- Χάλκινο νόμισμα Μακεδονίας (4ος αι. π.Χ.): Με την Περσεφόνη και την Ύδρα. Προέρχεται από την ίδια εγκληματική οργάνωση και εντοπίστηκε στον ίδιο οίκο δημοπρασιών στις ΗΠΑ.
- Αργυρό δίδραχμο Ρόδου (304 π.Χ.): Απεικονίζει τον Ήλιο και το «Ρόδον της Ρόδου». Κατασχέθηκε στο Μέμφις λόγω παραβίασης της νομοθεσίας περί εισαγωγής πολιτιστικής ιδιοκτησίας.
Η συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ για την πολιτιστική κληρονομιά
Ο επαναπατρισμός αυτός εντάσσεται σε μια μακρά παράδοση συνεργασίας που ενισχύθηκε από τη διμερή συμφωνία του 2011. Από το 2007 μέχρι σήμερα, η HSI έχει επιστρέψει περισσότερα από 200 αντικείμενα στην Ελλάδα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το πρόγραμμα CPAA (Cultural Property, Art and Antiquities Program) της HSI έχει καταφέρει να επαναπατρίσει περισσότερα από 25.000 αντικείμενα σε πάνω από 40 χώρες. Στόχος του προγράμματος είναι η εκπαίδευση ειδικών πρακτόρων και η πάταξη του λαθρεμπορίου αρχαιοτήτων, διασφαλίζοντας ότι οι «ανεκτίμητοι θησαυροί», όπως τους χαρακτήρισε ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τσαρλς Γουόλ, επιστρέφουν στον τόπο τους.
