ΑΠΟΨΕΙΣ

Γ. Παππάς: «Το δημογραφικό, ως πτυχή του οικονομικού μας προβλήματος»

pappas giorgos5
Άρθρο του Γεωργίου Παππά, Ορκωτού
Ελεγκτή Λογιστή και Προέδρου
Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας*

Το τελευταίο χρονικό διάστημα από την έναρξη της πανδημίας και μέχρι σήμερα, συζητούμε και προσπαθούμε να βρούμε λύσεις ισορροπίας για την αντιμετώπιση των υγειονομικών και οικονομικών επιπτώσεων που προκύπτουν από αυτό το έκτακτο γεγονός.

Οφείλουμε, όμως, να μην παρακάμπτουμε ένα μεγάλο πρόβλημα που μας απασχολεί και θα μας απασχολεί μετά το πέρας της πανδημίας: το δημογραφικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας κατά την 1η Ιανουαρίου 2020 εκτιμάται σε 10.718.565 άτομα (5.215.488 άνδρες και 5.503.077 γυναίκες), μειωμένος κατά 0,06% σε σχέση με τον αντίστοιχο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2019 που ήταν 10.724.599 άτομα.

ΘΑΝΑΤΟΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Όπως επισημαίνει η ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της φυσικής μείωσης του πληθυσμού που ανήλθε σε 40.473 άτομα (83.628 γεννήσεις έναντι 124.101 θανάτων ατόμων με τόπο συνήθους διαμονής εντός της ελληνικής επικράτειας) και της καθαρής μετανάστευσης που εκτιμάται σε 34.439 άτομα (θετικό ισοζύγιο).

Συγκεκριμένα, ο πληθυσμός ηλικίας 0-14 ετών ανήλθε σε 14,2% του συνολικού πληθυσμού, έναντι 63,5% του πληθυσμού 15-64 ετών και 22,3% του πληθυσμού 65 ετών και άνω. Ο δείκτης γήρανσης (πληθυσμός ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 0-14 ετών) ανήλθε σε 156,2.

Έχει υπολογιστεί από τις αρμόδιες αρχές ότι για να ανανεωθεί ομαλά ο πληθυσμός της γης, κάθε γυναίκα θα πρέπει να κάνει 2,1 παιδιά. Στην Ευρώπη καμία χώρα δεν φτάνει αυτό το νούμερο αλλά υπάρχουν χώρες, όπως η Γαλλία και η Σουηδία που βρίσκονται κοντά (1,8). Η Ελλάδα έχει μείνει αρκετά πίσω και βρίσκεται περίπου στο 1,3.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΧΡΟΙΑ

Για πολλούς το δημογραφικό είναι πρόβλημα το οποίο συνίσταται στην επισφάλεια του ύψους των συντάξεων λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της μείωσης των γεννήσεων, σε γεωπολιτικούς κινδύνους (σύγκριση με τον πληθυσμό της Τουρκίας και πιθανές απειλές) και σε άλλες εκδοχές. Όμως κατά τη γνώμη μου το ζήτημα είναι κατά κύριο λόγο οικονομικό.

Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, μια χώρα μπορεί να εμφανίζει σταθερή οικονομική ανάπτυξη σε βάθος χρόνου, μόνο αν ο σταθερός οικονομικός πληθυσμός της αυξάνεται σε ποσοστό 2% κάθε έτος.

Τα αίτια του προβλήματος αυτού είναι τα εξής:

* Η αβεβαιότητα την οποία βιώνουν οι νέοι είναι αυτή που ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για αυτό.

* Μεγάλη διάρκεια σπουδών.

* Η κουλτούρα που έχει επικρατήσει ώστε οι νέοι να παντρεύονται σε μεγαλύτερη ηλικία (άνω των 30-35 ετών) και αυτό διότι δεν έχουν την οικονομική επάρκεια και την ωριμότητα της συνύπαρξης στον έγγαμο βίο (με αποτέλεσμα λιγότερες γεννήσεις, αρκετά διαζύγια).

* Η μετανάστευση του πληθυσμού κυρίως νέων στο εξωτερικό για αναζήτηση εργασίας

* Η ανεργία κυρίως στους νέους και ειδικότερα στις γυναίκες. Η Ελλάδα είναι τελευταία στην Ε.Ε. στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, και πρόσφατα στη συμμετοχή των νέων.

ΜΕΡΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΙΜΕΣ

Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν είναι εύκολη υπόθεση και δεν είναι σίγουρο ότι θα στεφθεί με επιτυχία. Ορισμένοι τρόποι:

* Θα πρέπει να δοθούν κίνητρα επαναπατρισμού νέων από το εξωτερικό με σκοπό να έχουν μια αξιόλογη οικονομική και κοινωνική ζωή (απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών για ορισμένο διάστημα, ειδική φορολόγηση, επιπλέον κοινωνικές παροχές).

* Βασικό στοιχείο θα αποτελέσει το σταθερό οικονομικό περιβάλλον, με ένα σχετικά σταθερό εισόδημα, φθηνή στέγαση και βιοτικό επίπεδο.

* Να δίδονται άδειες πατρότητας και να προστατεύεται η μητρότητα και ο ρόλος της γυναίκας στον εργασιακό βίο.

* Δεν αρκούν μόνο τα κατ’ αποκοπήν επιδόματα, αλλά απαιτούνται κοινωνικές παροχές όπως ποιοτικές δομές προσχολικής αγωγής, με δωρεάν ή οικονομικά ανεκτό τόπο ώστε να μην επιβαρύνεται υπέρμετρα ο οικογενειακός προϋπολογισμός για την εκπαίδευση και την φύλαξη των παιδιών. Η κοινωνική μέριμνα για την φροντίδα των παιδιών ώστε να υπάρχει ισορροπία μεταξύ της κοινωνικής και της επαγγελματικής ζωής του ζευγαριού θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα.

* Επιπρόσθετα, η κουλτούρα των επιχειρήσεων θα πρέπει να συγχρονιστεί με τις ανάγκες τις κοινωνίας για αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, διότι στο μέλλον, τα ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσουν βασικό παραγωγικό συντελεστή εργασίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το αρμόδιο υπουργείο που έχει συσταθεί για την αντιμετώπιση του προβλήματος θα πρέπει να εργαστεί προς αυτήν την κατεύθυνση.

*(Η «Πολιτεία», στο πλαίσιο της σταθερής της επιδίωξης για τον εμπλουτισμό του δημόσιου διαλόγου σε τοπική κλίμακα και της υπηρέτησης της πολυφωνίας και του πλουραλισμού απόψεων αλλά και θεμάτων, εγκαινιάζει τη φιλοξενία μιας σειράς άρθρων, με την υπογραφή εκπροσώπων της πολιτικής, επιστημονικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της πόλης και της περιοχής. Κάθε άρθρο απηχεί τις θέσεις του υπογράφοντος. Οι στήλες μας ανοικτές σε όσους θέλουν να μοιραστούν τις απόψεις τους με τους αναγνώστες μας).      

 

You may also like

Comments are closed.