Η Ωραία Ελένη αποτελεί το απόλυτο και διαχρονικό σύμβολο ομορφιάς της ελληνικής μυθολογίας, ένα πρόσωπο που έχει ταυτιστεί με την έννοια του ιδανικού. Το ερώτημα γύρω από την εμφάνισή της ήρθε ξανά στο προσκήνιο με αφορμή την ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία αναμένεται να κυκλοφορήσει στην Ελλάδα τον προσεχή Ιούλιο. Η επιλογή της ηθοποιού Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ελένης προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, με τον Έλον Μασκ να παρεμβαίνει δημόσια, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν συμβαδίζει με τα ομηρικά έπη.
Η ανατομία της ομηρικής ομορφιάς κατά τον Δημήτρη Λιαντίνη
Απέναντι στις σύγχρονες αντιπαραθέσεις για τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά της Ελένης, η ανάλυση του αείμνηστου καθηγητή Δημήτρη Λιαντίνη προσφέρει μια βαθιά και ανατρεπτική ερμηνεία. Σε διάλεξή του στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, ο Λιαντίνης εξήγησε με τον δικό του, χαρακτηριστικό τρόπο ότι ο Όμηρος απέφυγε εσκεμμένα να δώσει μια συγκεκριμένη περιγραφή της Ελένης στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια.
Αν ο ποιητής την περιέγραφε ως ψηλή, λιγνή, ξανθιά ή με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, θα περιόριζε την ομορφιά της στα στενά δεσμά του χρόνου και του προσωπικού γούστου. Αντίθετα, επέλεξε να την αφήσει «απερίγραπτη», επιτρέποντας στον καθένα να προβάλλει πάνω της το δικό του απόλυτο ιδανικό.
«Εδώ είναι η εφεύρεση του Ομήρου: Την άφησε την Ελένη να την πλάσει ο καθένας μας όπως θέλει και όπου μπορεί και φτάνει με τη φαντασία του. Διότι αν μου έλεγε τούτο και εκείνο, θα περιόριζε την ομορφιά, θα την έκανε πεπερασμένη και της αφαιρούσε το στοιχείο του απείρου. Τώρα έτσι όπως την έδωσε, η Ελένη είναι το σύμβολο που έχουμε, η ιδέα που έχουμε, η αισθητική καλλιέργεια που έχει ο καθένας μας».
Το «ωραίο» απέναντι στο «υπέροχο»
Σύμφωνα με τον καθηγητή, ο Όμηρος χρησιμοποίησε ένα μοναδικό λογοτεχνικό εύρημα που διασφαλίζει ότι καμία γυναίκα στο μέλλον δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει την Ελένη σε κάλλος. Επικαλούμενος και τον στίχο του Ναζίμ Χικμέτ, «οι πιο ωραίοι έρωτες είναι εκείνοι που δεν ζήσαμε», ο Λιαντίνης διαχώρισε την ομορφιά σε δύο κατηγορίες: το ωραίο και το υπέροχο. Η Ωραία Ελένη ανήκει στο υπέροχο, μια ανώτερη μορφή ομορφιάς που εμπεριέχει το στοιχείο του κινδύνου και της καταστροφής – όπως ένας κεραυνός που μαγεύει, αλλά ταυτόχρονα σκοτώνει.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του Politeianews.gr στην Google
