Καθώς η διεθνής προσοχή επικεντρώνεται στις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να απεγκλωβιστεί από το πολεμικό μέτωπο στη Μέση Ανατολή, μια βαθιά ιστορική ειρωνεία έρχεται στο φως. Το Ιράν, η χώρα που αποτέλεσε την αφορμή για την πρώτη ουσιαστική πολιτική τοποθέτηση του Τραμπ πριν από 46 χρόνια, είναι η ίδια χώρα που σήμερα απειλεί να καθορίσει την υστεροφημία της δεύτερης προεδρίας του.
Η γεωπολιτική αυτή μοίρα συνδέει τον σημερινό Αμερικανό πρόεδρο με την ιστορική κρίση των ομήρων του 1979, όταν η κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη και η αιχμαλωσία 52 διπλωματών για 444 ημέρες γονάτισαν την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, εκείνο το γεγονός δεν άλλαξε μόνο την ισορροπία δυνάμεων, αλλά αποτέλεσε την απαρχή της μακράς και απρόβλεπτης πορείας του Τραμπ προς την εξουσία.
Από το ξέσπασμα του 1980 στον πόλεμο του σήμερα
Τον Οκτώβριο του 1980, ως νεαρός επιχειρηματίας, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εμφανιστεί στο δίκτυο NBC, χαρακτηρίζοντας «γελοία» τη στάση της Αμερικής και ζητώντας στρατιωτική επέμβαση. Τότε, κατηγορούσε τον πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ για αδυναμία, μια σύγκριση που τον στοίχειωνε πάντα:
- Το σύνδρομο του Κάρτερ: Από την πρώτη ημέρα του πολέμου εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος, ο Τραμπ επικαλέστηκε το 1979 για να δικαιολογήσει μια εκστρατεία που αιφνιδίασε την κοινή γνώμη. Επαναλάμβανε συνεχώς ότι δεν θα γινόταν «ένας νέος Κάρτερ».
- Η παγίδα της ιστορίας: Τρεισήμισι μήνες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, ο Τραμπ βρίσκεται εγκλωβισμένος στην ίδια ακριβώς θέση. Η αποστολή χερσαίων δυνάμεων είναι πολιτικά ανέφικτη, οι στρατιωτικές επιλογές περιορισμένες και η Τεχεράνη εμφανίζεται πιο συσπειρωμένη από ποτέ, χρησιμοποιώντας τις απώλειες αμάχων για εσωτερική νομιμοποίηση.
Μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, οι ελπίδες του Λευκού Οίκου για εσωτερική εξέγερση διαψεύστηκαν. Η ιρανική κοινωνία παρέμεινε σιωπηλή, αναγκάζοντας τον Τραμπ σε μια θεαματική στροφή 180 μοιρών: από το αίτημα για ανατροπή, πέρασε στην πρόταση για απευθείας συνομιλίες με τον διάδοχο του καθεστώτος, Μοτζτάμπα.
Το Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) και η νέα ισορροπία
Η αλλαγή πλεύσης επισφραγίστηκε με την υπογραφή ενός Μνημονίου Κατανόησης (MOU), το οποίο προβλέπει ρητά ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα αλλήλων.
Η συμφωνία αυτή, που προσφέρει στην Τεχεράνη τις εγγυήσεις ασφαλείας που απαιτούσε, προβλέπει άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα (συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου) και άμεση άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν δεσμεύεται να προχωρήσει σε αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου του υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) εντός 60 ημερών.
Πολιτικό κόστος και η «ομηρία» στα Στενά του Ορμούζ
Η υπογραφή του MOU προκαλεί ήδη έντονους τριγμούς στο εσωτερικό και το εξωτερικό των ΗΠΑ:
- Απογοήτευση στη διασπορά: Ιρανοί της διασποράς και προσωπικότητες όπως ο Ρεζά Παχλαβί επικρίνουν τα «μικτά μηνύματα» του Λευκού Οίκου.
- Ρωγμές στη βάση του Τραμπ: Οι υποστηρικτές του δόγματος “America First” εξοργίστηκαν με την εμπλοκή στον πόλεμο, ενώ οι σκληροπυρηνικοί Ρεπουμπλικανοί θεωρούν τη συμφωνία ως συνθηκολόγηση.
- Η καταδίκη του Τύπου: Οι New York Times κυκλοφόρησαν με το εμφατικό editorial «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχασε αυτόν τον πόλεμο», σφραγίζοντας τη σύγκριση με τον Κάρτερ.
Αν και η συμφωνία έφερε προσωρινή ανακούφιση στις διεθνείς αγορές ενέργειας με τη μείωση των τιμών των καυσίμων, το μέλλον παραμένει εξαιρετικά εύθραυστο. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές (όπως οι Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και Αμπάς Αραγτσί) παραμένουν καχύποπτοι, ενώ η Τεχεράνη διατηρεί ένα όπλο ισχυρότερο από κάθε άλλη φορά: τον απόλυτο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ.
Δύο γενιές μετά την κρίση του 1979, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια νέα πολιτική ομηρία, εγκλωβισμένος σε μια συμφωνία που, όπως σημειώνει ο Guardian, θα φαινόταν απόλυτα οικεία στον Τζίμι Κάρτερ.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του Politeianews.gr στην Google
