Η μέγιστη ημερήσια θερμοκρασία δεν αποτυπώνει πλήρως την πραγματική επιβάρυνση που υφίσταται ο ανθρώπινος οργανισμός κατά τους θερινούς μήνες. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Ανδρέας Φλουρής, Καθηγητής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και Επιστημονικός Συνεργάτης του ΠΟΥ, η συνολική «δόση» θερμότητας στο 24ωρο δημιουργεί ένα «θερμικό ισοζύγιο», όπου η καταπόνηση μεταφέρεται από τη μία ημέρα στην επόμενη.
Η σημασία των θερμών νυχτών και η ποιότητα ύπνου
Όταν η νυχτερινή θερμοκρασία παραμένει υψηλή, το σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει τη συσσωρευμένη θερμότητα, αυξάνοντας το φορτίο της καρδιάς και την απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών.
Ερευνητικά δεδομένα σε 68 χώρες έδειξαν ότι όταν η ελάχιστη εξωτερική θερμοκρασία ξεπερνά τους 30°C, αυξάνεται η απώλεια ύπνου, επηρεάζοντας περισσότερο τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες και τους κατοίκους χωρών χαμηλότερου εισοδήματος. Η συστηματική στέρηση ύπνου προκαλεί συσσωρευμένη κόπωση και μειωμένη συγκέντρωση.
Μελέτη του 2025 για την Ευρώπη έδειξε ότι όταν τα επεισόδια ζέστης διαρκούν ημέρα και νύχτα για πάνω από τρεις ημέρες, ο σχετικός κίνδυνος θανάτου για τους ηλικιωμένους μπορεί να διπλασιαστεί. Στην Ελλάδα, η θνησιμότητα παρουσιάζει ραγδαία αύξηση όταν δεν καταγράφεται αισθητή υποχώρηση της θερμοκρασίας τη νύχτα.
Επιπτώσεις στις νοητικές ικανότητες και επιγενετική γήρανση
Σε εργαστηριακές προσομοιώσεις καύσωνα, παρατηρήθηκε ότι τα άτομα που υφίστανται έντονη θερμική καταπόνηση εμφανίζουν άστοχες κινήσεις και μειωμένη νοητική ικανότητα αρκετές ώρες ή έως και μία ημέρα πριν από την εκδήλωση θερμοπληξίας. Επιπλέον, η άμεση έκθεση της κεφαλής στην ηλιακή ακτινοβολία προκαλεί σημαντικά εντονότερες επιπτώσεις στη φυσιολογία σε σχέση με τη ζέστη στη σκιά.
Παράλληλα, μελέτη του 2025 σε Αμερικανούς άνω των 56 ετών συνέδεσε την αυξημένη συχνότητα θερμών ημερών με επιτάχυνση δεικτών επιγενετικής γήρανσης, υποδεικνύοντας ότι η χρόνια έκθεση στη ζέστη ενδέχεται να αφήνει μακροχρόνιο βιολογικό αποτύπωμα.
Επαναπροσδιορισμός της πρόληψης
Ο Δρ Φλουρής τονίζει ότι οι προειδοποιήσεις για τον καύσωνα πρέπει να γίνουν πιο στοχευμένες και εξατομικευμένες, αναφέροντας με ακρίβεια τις ευάλωτες ομάδες, τις επικίνδυνες ώρες και τα απαραίτητα μέτρα. Ο στόχος δεν είναι η αύξηση της αντοχής του σώματος στη ζέστη, αλλά η κοινωνική οργάνωση για τη μείωση της συνολικής έκθεσης στον κίνδυνο.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης


