Επικρατεί λανθασμένα η αντίληψη ότι το τσιγάρο δεν είναι της μόδας στους νέους. Δυστυχώς η πραγματικότητα είναι διαφορετική ενώ τα απαγορευτικά μέτρα για το κάπνισμα στους εφήβους φαίνεται να μην αποδίδουν.
Η πρόσφατη δημοσίευση πανευρωπαϊκής έρευνας αποδεικνύει ότι οι νέοι στην Ελλάδα από 15 έως 16 ετών φουμάρουν για τα καλά. Και μπορεί η έρευνα να διεξήχθη σε επίπεδο Ευρώπης αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα ανησυχητικά αποτελέσματά της είναι «ξένα» για την Πάτρα, όπως εξάλλου συνομολογείται από περιπτεράδες και ιατρούς.
Αντιθέτως, τονίζεται πως πρόκειται για ευρήματα που αντιπροσωπεύουν και την εικόνα της τοπικής κοινωνίας αναδεικνύοντας ένα ζήτημα που παρά τη σοβαρότητά του δεν έχει απασχολήσει όσο θα έπρεπε τη δημόσια συζήτηση σε τοπικό επίπεδο. Την ώρα μάλιστα που το κάπνισμα (είτε με παραδοσιακό τσιγάρο είτε με ηλεκτρονικό), όπως και το άτμισμα, όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά δυστυχώς είναι της μόδας στον κόσμο των νέων. Και αυτό αφορά και την περιοχή μας!
Τα στοιχεία
Σύμφωνα με τη νέα πανευρωπαϊκή έρευνα ESPAD που έγινε σε 37 ευρωπαϊκές χώρες με τη συμμετοχή 113.882 μαθητών ηλικίας 15-16 ετών, το 35,2% των 16χρονων στην Ελλάδα έχει καπνίσει τουλάχιστον μία φορά παραδοσιακό τσιγάρο.
Η χώρα μας κατατάσσεται πάνω από τη μέση μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών με τα υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος από ανήλικους στην εφηβική ηλικία. Ειδικά το ηλεκτρονικό τσιγάρο αποτελεί το πλέον συχνότερο χρησιμοποιούμενο καπνικό προϊόν και «εμφανίζει εκρηκτική αύξηση», όπως αναφέρεται σε δημοσίευση του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ).
Σε σχέση με παλαιότερη έρευνα (2022) καταγράφεται αύξηση 40% στη χρήση από 16χρονους, ενώ το 52% των παιδιών αυτής της ηλικίας (ένας στους δύο) έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο. Ιδιαίτερα σοβαρό και το στοιχείο ότι το 14,3% των 16χρονων στην Ελλάδα αναφέρει πως κάπνισε το πρώτο παραδοσιακό τσιγάρο στα 13 ή και νωρίτερα. Παράλληλα, η ESPAD καταγράφει 19% χρήση παραδοσιακού τσιγάρου μέσα στον τελευταίο μήνα και 14,5% καθημερινό κάπνισμα.
Η εικόνα στα στέκια και τα περίπτερα της Πάτρας
Στην Πάτρα η πραγματικότητα δεν διαφοροποιείται ούτε στο ελάχιστο. Μια βόλτα στα δημοφιλή στέκια της νεολαίας και στα καφέ της πόλης, σε κέντρο και σε συνοικίες, αρκεί για να διαπιστώσει κανείς πως το κάπνισμα και το άτμισμα αποτελούν πλέον μία συνηθισμένη καθημερινή εικόνα.
Και τα εργαλεία του καπνιστή αποτελούν αναπόσπαστο «αξεσουάρ» στα χέρια πολλών εφήβων. Την ανησυχητική αυτή κατάσταση επιβεβαιώνουν οι επαγγελματίες των περιπτέρων, οι οποίοι βλέπουν καθημερινά ανήλικους να αναζητούν καπνικά είδη έστω κι αν εκείνοι δεν τα πωλούν.
«Η απαγόρευση πώλησης υπάρχει και προφανώς δεν πουλάμε σε ανήλικους, όμως η ζήτηση είναι το θέμα», λέει στην «Πολιτεία» ο Βασίλης Ζέρβας (κεντρική φωτογραφία) που διατηρεί περίπτερο στα Ψηλαλώνια. Και έχει να διηγηθεί πολλές ιστορίες προσπάθειας ανήλικων να τον πείσουν ότι τα τσιγάρα είναι… «για τον μπαμπά» ή «για τον θείο». «Ζητώ πάντα ταυτότητα αλλά το θέμα δεν είναι ότι δεν πουλάμε. Το θέμα είναι ότι τα παιδιά καπνίζουν γιατί πάντα υπάρχουν τρόποι και κόλπα για να αγοραστεί κάτι. Συνήθως επιστρατεύουν έναν μεγαλύτερο φίλο ή κάποιον ενήλικα που αγοράζει τα προϊόντα για λογαριασμό τους», αναφέρει.
Την ίδια ακριβώς διαπίστωση καταθέτουν παιδοψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί που επισκέπτονται τις σχολικές μονάδες της Αχαΐας. Παρότι επισημαίνουν την απουσία μιας εξειδικευμένης τοπικής έρευνας από τους αρμόδιους φορείς, υπογραμμίζουν ότι το κάπνισμα μεταξύ των μαθητών της πόλης έχει εδραιωθεί ως καθημερινή συνήθεια με διαρκώς αυξητικές τάσεις.
Κινητοποίηση της Περιφέρειας
Μιλώντας στην «Πολιτεία» η αντιπεριφερειάρχης Υγείας Άννα Μαστοράκου δηλώνει ότι το πρόβλημα του καπνίσματος, όπως και αυτό της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών σε συνδυασμό με αλκοόλ (αντίστοιχο ρεπορτάζ ανέδειξε η «Πολιτεία» πριν από δύο φύλλα), έχει κινητοποιήσει τις αρμόδιες Ομάδες Υγείας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.
Παρότι δεν υπάρχουν στοιχεία μιας εντόπιας έρευνας ειδικά στην περιοχή ευθύνης (Δυτική Ελλάδα) εν τούτοις αρκούν τα πανελλαδικά και πανευρωπαϊκά στοιχεία σε συνάρτηση φυσικά με την κοινή αίσθηση που υπάρχει για ύπαρξη του προβλήματος σε μεγάλο βαθμό. Αυτό που επισημαίνει είναι ότι οι Ομάδες Υγείας έχουν ήδη ξεκινήσει από πέρυσι επισκέψεις στα σχολεία ενώ φέτος οι δράσεις θα ενταθούν, σε μια προσπάθεια να ενημερωθούν οι μαθητές και να υπάρξει αμεσότερη εικόνα για την κατάσταση.
Μοιάζουν «αθώα»
Το ηλεκτρονικό τσιγάρο φαίνεται να έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο πολλοί έφηβοι γνωρίζουν τη νικοτίνη. Οι γεύσεις φρούτων και γλυκών, ο μικρός και εύχρηστος σχεδιασμός και η εικόνα ενός «μοντέρνου» προϊόντος μειώνουν τις αντιστάσεις απέναντι στη χρήση διότι φαντάζει στα παιδιά πως πρόκειται για κάτι ακίνδυνο. Αυτά τα επισημαίνει άλλωστε τόσο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όσο και ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων. Ότι, δηλαδή, τα προϊόντα προωθούνται συστηματικά στους νέους μέσω γεύσεων, ελκυστικής συσκευασίας και διαδικτυακής προβολής.
Κάνουν «δουλειά» τα social media
Σημαντικό, αν όχι απολύτως καθοριστικό ρόλο, παίζουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Influencers, βίντεο και περιεχόμενα που παρουσιάζουν το vaping ως στοιχείο παρέας ή lifestyle, συμβάλλουν στην εξοικείωση των εφήβων με τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και σιγά – σιγά με κάθε μορφή καπνίσματος. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ακόμη και σύντομη έκθεση σε περιεχόμενο ηλεκτρονικού τσιγάρου στα social media συνδέεται με μεγαλύτερη πρόθεση χρήσης και θετικότερες στάσεις απέναντι στα προϊόντα αυτά.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του Politeianews.gr στην Google
