Η ιστορία του ανταρόλυκου, ενός από τα πιο εμβληματικά θηλαστικά της προϊστορικής πανίδας, μοιάζει να αποκτά απρόσμενη συνέχεια. Το είδος έκανε την εμφάνισή του πριν από περίπου 2,6 εκατομμύρια χρόνια και χάθηκε από τον πλανήτη στο τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων, πριν από 10.000 έως 13.000 χρόνια. Σήμερα, επιστήμονες υποστηρίζουν ότι κατάφεραν να φέρουν πίσω ένα ζώο που προσομοιάζει στον ανταρόλυκο, αξιοποιώντας σύγχρονες βιοτεχνολογικές τεχνικές αντίστοιχες με εκείνες που είχαν χρησιμοποιηθεί τη δεκαετία του 1990 για τη δημιουργία του προβάτου Ντόλι.
Η ερευνητική ομάδα της Colossal Biosciences, εταιρείας με έδρα το Ντάλας, επικεντρώθηκε στην ανάλυση γενετικού υλικού από απολιθωμένα κατάλοιπα ανταρόλυκων, επιχειρώντας να χαρτογραφήσει τα βασικά χαρακτηριστικά του εξαφανισμένου είδους. Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκαν ένα δόντι ηλικίας περίπου 13.000 ετών από το Οχάιο και ένα θραύσμα κρανίου που χρονολογείται πριν από 72.000 χρόνια και προέρχεται από το Αϊντάχο, δείγματα που φυλάσσονται σε μουσεία φυσικής ιστορίας.
Όπως ανέφερε η εταιρεία, η προσέγγιση συνδύασε τεχνικές κλωνοποίησης και γονιδιακής επεξεργασίας, με στόχο τη δημιουργία τριών ζώων που φέρουν βασικά γνωρίσματα του ανταρόλυκου. Οι επιστήμονες τροποποίησαν 14 κρίσιμα γονίδια σε κύτταρα αίματος γκρίζου λύκου, χωρίς να ενσωματώσουν αρχαίο DNA, επιδιώκοντας μια γενετική «προσέγγιση» του εξαφανισμένου ζώου.
Το γενετικά τροποποιημένο υλικό εισήχθη σε ωάρια οικόσιτου σκύλου. Τα έμβρυα μεταφέρθηκαν σε παρένθετες μητέρες και, μετά από κύηση διάρκειας 62 ημερών, ήρθαν στον κόσμο τα πρώτα κουτάβια.
Τα ζώα που άνοιξαν τον κύκλο
Στις 1 Οκτωβρίου 2024 γεννήθηκαν τα δύο πρώτα κουτάβια, που ονομάστηκαν Ρωμύλος και Ρέμος, ενώ στις 30 Ιανουαρίου 2025 ακολούθησε η Khaleesi. Και τα τρία φιλοξενούνται σήμερα σε ειδικά σχεδιασμένο καταφύγιο στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό συνεχή επιστημονική παρακολούθηση.
Οι υπεύθυνοι του εγχειρήματος ξεκαθαρίζουν ότι τα ζώα αυτά δεν αποτελούν πιστά αντίγραφα του ανταρόλυκου, αλλά γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς που προσεγγίζουν το αρχικό είδος. Παρότι η εξωτερική τους εικόνα παραπέμπει στο προϊστορικό θηλαστικό, δεν υφίσταται άμεση γενετική συγγένεια με τον σύγχρονο γκρίζο λύκο.
Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι οι εξελικτικές πορείες των δύο ειδών έχουν αποκλίνει εδώ και τουλάχιστον 5,5 εκατομμύρια χρόνια. Ο ανταρόλυκος ήταν πιο ογκώδης, με έντονη μυϊκή διάπλαση και εξαιρετικά ισχυρό σαγόνι, ικανό να συνθλίβει οστά, γεγονός που του επέτρεπε να κυνηγά μεγάλα φυτοφάγα, όπως άλογα και γιγαντιαίους βραδύποδες.
Οι πρόσφατες εμφανίσεις λύκων σε προάστια της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας σηματοδοτούν μια νέα φάση στη σχέση ανθρώπου και άγριας ζωής. Στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, κάμερες ασφαλείας κατέγραψαν αγέλη να κινείται ελάχιστα μέτρα από κατοικίες. Παρόμοια περιστατικά αναφέρθηκαν στην Αττική, σε περιοχές όπως το Χαϊδάρι και το Αιγάλεω, όπου λύκοι εθεάθησαν σε δρόμους και πάρκα.
Οι ειδικοί περιγράφουν την κατάσταση ως αποτέλεσμα ενός «οικολογικού ντόμινο». Η αύξηση των πληθυσμών αγριογούρουνων δημιουργεί έναν άτυπο διάδρομο τροφής, που οδηγεί τους λύκους χαμηλότερα, προς τα προάστια. Παράλληλα, οι εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα στην Αττική, κατέστρεψαν κρίσιμους βιότοπους, αναγκάζοντας τα ζώα να στραφούν σε περιοχές με έντονη ανθρώπινη παρουσία.
Η σταδιακή εξοικείωση με εύκολες πηγές τροφής —σκουπίδια, ανοιχτούς κάδους, τροφές κατοικίδιων και αδέσποτα ζώα— ενισχύει το φαινόμενο, καθιστώντας τη συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας ζωής πιο συχνή αλλά και πιο σύνθετη.
Αντιδράσεις και φόβοι
Οι τοπικές κοινωνίες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία. Δήμοι και αρχές προχωρούν σε συστάσεις προς τους πολίτες για σωστή διαχείριση απορριμμάτων και αποφυγή βραδινών μετακινήσεων με κατοικίδια. Ο φόβος εντείνεται όταν οι εμφανίσεις καταγράφονται κοντά σε σχολεία και πυκνοκατοικημένες περιοχές.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις προστασίας της άγριας ζωής επισημαίνουν ότι ο πανικός δεν προσφέρει λύσεις. Υπογραμμίζουν πως ο λύκος που εμφανίζεται σε αστικό περιβάλλον δεν αναζητά ανθρώπινη επαφή, αλλά εύκολη τροφή, και ότι η στοχοποίησή του μπορεί να διαταράξει σοβαρά τις οικολογικές ισορροπίες.
