«Εάν θέλετε ειρήνη, προετοιμαστείτε για πόλεμο». Ο διακεκριμένος αναλυτής κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό

Ο Δρ. Δημήτρης Σταθακόπουλος, Διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και συνεργάτης του Εργαστηρίου Τουρκικών και Ευρασιατικών Μελετών (ΕΤΕΜ) του Πανεπιστημίου Πειραιά, είναι μια φωνή που ακούγεται δυνατά και καθαρά στον δημόσιο διάλογο και δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Με τις παρεμβάσεις του στα μεγαλύτερα τηλεοπτικά δίκτυα και τις αναλύσεις του που τυγχάνουν ευρείας αποδοχής, έχει καθιερωθεί ως ένας από τους πιο διορατικούς αναλυτές των διεθνών σχέσεων και των ελληνοτουρκικών.

Στη συνέντευξη που παραχωρεί στην «Πολιτεία», ο κ. Σταθακόπουλος δεν μασάει τα λόγια του. Αναλύει με ψυχραιμία αλλά και ρεαλισμό το παγκόσμιο σκηνικό που μυρίζει… μπαρούτι, εξηγεί γιατί ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος ίσως να μην είναι ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας αλλά μια εξελισσόμενη πραγματικότητα, και προειδοποιεί ότι η Ελλάδα οφείλει να είναι έτοιμη και ενωμένη, μακριά από αυταπάτες και διχασμούς.

– Κύριε Σταθακόπουλε, ζούμε σε μια εποχή που πολλοί χαρακτηρίζουν ως προθάλαμο μεγάλων συγκρούσεων. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση για τη σημερινή γεωπολιτική κατάσταση;

«Με το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αμέσως τέθηκαν οι βάσεις του Γ’ Παγκοσμίου. Αρχικά με τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ – ΕΣΣΔ, που ονομάστηκε Ψυχρός Πόλεμος. Σήμερα, αυτός ο «ψυχρός» πόλεμος έχει ήδη μετατραπεί σε θερμό μεταξύ ΝΑΤΟϊκών Δυνάμεων και Ρωσίας, προς το παρόν στο πεδίο της Ουκρανίας. Ωστόσο, ουδείς μπορεί να προδικάσει το αίσιο τέλος του, όταν οι συνέπειές του σε επίπεδο οικονομίας, μετανάστευσης και ενέργειας είναι παγκόσμιες και συνεχώς επιταχυνόμενες προς το χειρότερο».

– Ποια είναι τα στοιχεία που συνθέτουν αυτό το εκρηκτικό μείγμα;

«Τα στοιχεία που αποτελούν το εκρηκτικό μείγμα ενός Αρμαγεδδώνα υπάρχουν και είναι ενεργά, ακριβώς όπως και στους δύο προηγούμενους παγκοσμίους πολέμους. Αναφέρομαι στην οικονομία, την ενέργεια και τον αναθεωρητισμό σε παγκόσμιο επίπεδο –ειδικά στα καθ’ ημάς, τον αναθεωρητισμό της Τουρκίας για τη Συνθήκη της Λωζάνης. Βλέπουμε ολοκληρωτικές τάσεις με ενεργό φασισμό και ναζισμό σε πολλές χώρες, δεσποτισμό, και μια παγκόσμια λαϊκή δυσαρέσκεια. Υπάρχει αδυναμία των εκλεγμένων δημοκρατικών ηγετών να βρουν βιώσιμες λύσεις, γεγονός που οδηγεί σε αύξηση του λαϊκισμού. Ταυτόχρονα, διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ, η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ αδυνατούν να βρουν άμεσες λύσεις. Σε αυτά προσθέστε τα περιβαλλοντικά και διατροφικά προβλήματα, το προσφυγικό-μεταναστευτικό και το humantrafficking. Είναι πλέον ορατή η ‘Σύγκρουση των Πολιτισμών’ του Χάντιγκτον, με τη δημογραφική παρακμή της Δύσης και την υπερσυγκέντρωση καταστροφικών όπλων στα χέρια μη Δυτικών δυνάμεων».

– Η Ελλάδα πού στέκεται μέσα σε αυτό το σκηνικό; Μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα μείνουμε αλώβητοι;

«Η Ελλάδα θέλοντας και μη, λόγω γεωγραφικής θέσης, ήταν στο μάτι του κυκλώνα σε όλους τους πολέμους της ιστορίας, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Τι μας κάνει να πιστεύουμε πως δεν θα υπάρξει Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος και πως δεν θα εμπλακούμε, όταν υπάρχουν ανοιχτά μέτωπα σε Ουκρανία, Ταϊβάν, Κεντρική Λατινική Αμερική, Μέση Ανατολή και Παλαιστίνη; Η πίστη και η ελπίδα πως θα πρυτανεύσει η λογική και η ηθική, στην παρούσα φάση, δεν αρκούν. Ίσως μάλιστα να είναι και ‘στρουθοκαμηλισμός’. Μακάρι να διαψευστώ, αλλά μήπως είναι πάλι –δυστυχώς– επίκαιρο το ρητό: ‘Igiturquidesideratpacem, praeparet bellum’ (Αν θέλετε ειρήνη, προετοιμαστείτε για πόλεμο)».

– Το 2026 ξεκινά με έντονες δηλώσεις από παγκόσμιους ηγέτες. Πώς διαβάζετε τα μηνύματα από Πεκίνο και Μόσχα;

«Το ξεκίνημα του 2026 βρίσκει τον κόσμο σε έντονη γεωπολιτική αναταραχή. Στην Ασία, ο Πρόεδρος της Κίνας, ΣιΤζινπίνγκ, επανέλαβε τη δέσμευσή του για την ‘επανένωση της πατρίδας’, ενισχύοντας την πίεση στην Ταϊβάν και εγείροντας ανησυχίες για στρατιωτική κλιμάκωση. Στη Ρωσία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι «πιστεύουμε στη νίκη μας» στην Ουκρανία, υποδηλώνοντας ότι η Μόσχα δεν προτίθεται να υποχωρήσει παρά τις κυρώσεις. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν για σταδιακή αύξηση της έντασης, με σοβαρές συνέπειες για την Ευρώπη».

– Στη γειτονιά μας, η Τουρκία συνεχίζει την επιθετική ρητορική της;

«Στην Ανατολική Μεσόγειο, ο ΤαγίπΕρντογάν έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Τουρκία δεν θα ανεχθεί τετελεσμένα ή αρπακτικές πρακτικές στη ‘Γαλάζια Πατρίδα’ της. Η ρητορική αυτή συνδέεται με τις αυξανόμενες φιλοδοξίες της Άγκυρας, που δείχνει έτοιμη να προστατεύσει με κάθε μέσο τα συμφέροντά της, επηρεάζοντας άμεσα τις σχέσεις με Ελλάδα και Κύπρο.

– Υπάρχει φόβος γενίκευσης στη Μέση Ανατολή και πώς επηρεάζει η πολιτική των ΗΠΑ άλλες περιοχές, όπως η Λατινική Αμερική;

«Οι εντάσεις γύρω από το Ιράν βρίσκονται στο επίκεντρο. Συζητήσεις για πιθανές επιθέσεις εναντίον του Ιράν αν διαπιστωθεί πυρηνικός επανεξοπλισμός, σε συνδυασμό με την κατάσταση στη Γάζα, δημιουργούν ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό τρίγωνο. Στη Λατινική Αμερική, ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποίησε πλήγμα στη Βενεζουέλα, στοχεύοντας τα σημεία φόρτωσης πετρελαίου, ενώ συνέλαβε καταδρομικά τον Μαδούρο ως ναρκέμπορο. Η ενέργεια αυτή καταδεικνύει την επιθετική εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στον ενεργειακό χώρο και αναμένεται να αυξήσει την ένταση με το Καράκας και τους συμμάχους του στην περιοχή».

– Ποιο είναι το συμπέρασμά σας για τη χρονιά που διανύουμε;

«Το 2026 ξεκινά με έντονη αβεβαιότητα. Αν οι εντάσεις σε όλα αυτά τα μέτωπα συνεχιστούν, μπορεί να σηματοδοτήσει μια χρονιά όπου οι περιφερειακές συγκρούσεις θα αποκτήσουν παγκόσμια διάσταση. Η διπλωματία και η συνεργασία είναι κρίσιμα εργαλεία για να αποφευχθεί η κλιμάκωση.

Πριν 85 χρόνια, οι παππούδες μας υπερασπίστηκαν την Ελευθερία τους. Είμαστε υποχρεωμένοι να πράξουμε το ίδιο αν και εφόσον οι καιροί το απαιτήσουν. Αλλά πρέπει να μας βρουν ενωμένους και προετοιμασμένους. Όχι διχασμένους. Η παρούσα ανάλυση επ’ ουδενί έχει σκοπό τον πανικό. Τουναντίον, ως ρεαλιστική, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, απεύχεται τα χειρότερα και ταυτόχρονα εύχεται να πρυτανεύσει η λογική και η ειρήνη, με πρόταγμα τον άνθρωπο».