Η λέξη «σουσουράδα» έχει καθιερωθεί στη γλώσσα μας εδώ και πολλά χρόνια ως λαϊκός χαρακτηρισμός για μια γυναίκα, κυρίως νεαρής ηλικίας, που ξεχειλίζει από ζωντάνια και τσαχπινιά. Παρατηρώντας τα πτηνά που φέρουν αυτήν την ονομασία, μπορεί εύκολα να καταλάβει κανείς τους λόγους της παρομοίωσης. Λεπτές, κομψές και συχνά εντυπωσιακά όμορφες, οι σουσουράδες κινούνται ασταμάτητα, τρέχουν γρήγορα στο έδαφος και σείουν ακατάπαυστα τις ουρές τους, μια κίνηση που αποτελεί το «σήμα κατατεθέν» τους.
Πίσω από τη χαριτωμένη εικόνα τους σε υγρότοπους, χωράφια και πλατείες κρύβονται εντυπωσιακές μεταναστεύσεις, ενδιαφέρουσες κοινωνικές συμπεριφορές και αρχαίοι μύθοι.
1. Το μυστήριο πίσω από το κούνημα της ουράς
Τόσο η λαϊκή όσο και η λόγια ονομασία αυτών των πουλιών (σουσουράδες και σεισοπυγίδες) προέρχονται ετυμολογικά από το χαρακτηριστικό κούνημα της ουράς τους. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει ακόμα με βεβαιότητα ποιος είναι ο σκοπός αυτής της κίνησης.
Υπάρχουν τρεις βασικές θεωρίες:
- Να τρομάζουν τα μικρά έντομα στο έδαφος ώστε να τα εντοπίζουν και να τα πιάνουν πιο εύκολα.
- Να λειτουργεί ως κοινωνικό σήμα προς πιθανούς συντρόφους για να «διαφημίσουν» την καλή φυσική τους κατάσταση.
- Η επικρατέστερη θεωρία: Αφορά το ένστικτο αυτοσυντήρησης, καθώς δείχνουν σε επίδοξους θηρευτές ότι βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση, αποθαρρύνοντάς τους από μια επίθεση.
2. Εντυπωσιακοί ταξιδευτές μεγάλων αποστάσεων
Αν και φαίνονται μικρές και εύθραυστες, οι σουσουράδες είναι δεινοί ταξιδευτές. Η κιτρινοσουσουράδα (Motacilla flava), που συναντάται και στην Ελλάδα, φωλιάζει από την Ευρώπη και την Ασία μέχρι την Αλάσκα και ταξιδεύει χιλιάδες χιλιόμετρα –διασχίζοντας ακόμα και τη Σαχάρα– για να ξεχειμωνιάσει στην Αφρική, τη Νότια Ασία και την Αυστραλασία.
Παράλληλα, άλλα δύο διαδεδομένα είδη, η λευκοσουσουράδα (Motacilla alba) και η σταχτοσουσουράδα (Motacilla cinerea), εντοπίζονται στη χώρα μας τόσο ως μεταναστευτικά όσο και ως επιδημητικά πουλιά, δηλαδή με μόνιμη παρουσία όλο τον χρόνο.
3. Απόλυτη εξοικείωση με το αστικό περιβάλλον
Οι σουσουράδες έχουν μάθει να εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη παρουσία προς όφελός τους. Συχνά τις βλέπουμε να κινούνται ανάμεσα σε τραπεζάκια καφετεριών, σε λιμάνια, πάρκινγκ ή ταράτσες. Η λευκοσουσουράδα μάλιστα προσαρμόζεται τόσο καλά στις πόλεις, που συχνά χτίζει τη φωλιά της σε κτίρια, γέφυρες και εγκαταλειμμένα μηχανήματα.
Επιπλέον, ακολουθούν έξυπνα τα γεωργικά μηχανήματα ή τα κοπάδια ζώων, καθώς αυτά ανακινούν το έδαφος και φέρνουν στην επιφάνεια τα έντομα με τα οποία τρέφονται.
4. Αφοσιωμένοι γονείς με… θεατρικές ικανότητες
Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, οι σουσουράδες γίνονται ιδιαίτερα προστατευτικές. Κρύβουν τις φωλιές τους σε δυσπρόσιτα σημεία, ενώ και οι δύο γονείς συμμετέχουν ενεργά στο μεγάλωμα και τη φύλαξη των νεοσσών.
Αν αισθανθούν απειλή, γίνονται επιθετικές και διώχνουν τους εισβολείς. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι ορισμένα είδη προσποιούνται ότι είναι τραυματισμένα για να παρασύρουν τον θηρευτή μακριά από τη φωλιά, και μόλις ο κίνδυνος απομακρυνθεί, «αναρρώνουν» αμέσως και πετούν μακριά.
5. Από σύμβολα του έρωτα μέχρι δημιουργοί της Γης
Σε διάφορους πολιτισμούς, το πτηνό αυτό απέκτησε μυθικές διαστάσεις. Στην Ιαπωνία, μια παλιά σιντοϊστική παράδοση θέλει μια σουσουράδα να διδάσκει στο πρωταρχικό θεϊκό ζευγάρι τον τρόπο της ερωτικής ένωσης για να «γεννηθεί» ο κόσμος.
Ακόμη πιο εντυπωσιακός είναι ο μύθος των Αϊνού (των αυτοχθόνων της βόρειας Ιαπωνίας), σύμφωνα με τον οποίο η Γη ήταν αρχικά ένας ασταθής βάλτος, μέχρι που μια σουσουράδα χτύπησε το έδαφος με τα φτερά και την ουρά της, κάνοντάς το στερεό και κατοικήσιμο για τους ανθρώπους.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του Politeianews.gr στην Google
