Η συζήτηση για την ίδρυση Νομικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Πατρών επανέρχεται δυναμικά στο δημόσιο διάλογο, φέρνοντας στο προσκήνιο όχι μόνο ένα διαχρονικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας, αλλά και μια ευρύτερη προβληματική γύρω από το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Καθηγητής Χρήστος Μπούρας, μιλώντας στο protothema.gr, αναδεικνύει ένα σημαντικό ζήτημα, το οποίο υπερβαίνει τη στενή έννοια της ίδρυσης ενός ακόμη πανεπιστημιακού τμήματος καθώς αγγίζει τον συνολικό σχεδιασμό του δημόσιου πανεπιστημίου σε συνθήκες δημογραφικής συρρίκνωσης, περιορισμένων πόρων και μεταβαλλόμενων επιστημονικών αναγκών, άρα και εκπαιδευτικής βιωσιμότητας.
Η συζήτηση για τη Νομική στην Πάτρα δεν είναι νέα. Το 2018, στο πλαίσιο των εορτασμών για την 54η επέτειο του Πανεπιστημίου Πατρών, είχε ανακοινωθεί επίσημα η απόφαση για την ίδρυση της 4ης Νομικής Σχολής της χώρας, με την υποστήριξη του τότε πρωθυπουργού και υπουργού Παιδείας. Η απόφαση αυτή, ωστόσο, ουδέποτε υλοποιήθηκε, καθώς μέσα στα επόμενα χρόνια το θέμα «πάγωσε» και τελικά καταργήθηκε από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας το 2019, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην ακαδημαϊκή κοινότητα και στην τοπική κοινωνία. Πλέον, με νέα πρωτοβουλία του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, η συζήτηση επανέρχεται στο προσκήνιο, με τον σύλλογο να επαναφέρει δημόσια το αίτημα για Νομική ως μέσο ενίσχυσης της ακαδημαϊκής παρουσίας στην πόλη και της τοπικής ανάπτυξης.
«Ναι, υπό προϋποθέσεις, η ίδρυση Νομικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Πατρών», δηλώνει καταρχάς ο πρύτανης στο protothema.gr. Αναπτύσσοντας το συλλογισμό του, ο ίδιος τονίζει ότι ένα ολοκληρωμένο ακαδημαϊκό σύστημα θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει και τη νομική επιστήμη. Παράλληλα, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τις τρέχουσες συνθήκες στο Ίδρυμα, με πολλά τμήματα να στεγάζονται σε παλαιά κτίρια, γεγονός που στην παρούσα φάση, εμποδίζει την ουσιαστική συζήτηση για την ίδρυση μιας νέας σχολής: «Όταν σήμερα έχουμε Τμήματα, όπως της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, το Αρχιτεκτόνων ή το τμήμα Επιστήμης Υλικών να στεγάζονται σε παλιά κτήρια, “γηρασμένα”, τα οποία μάλιστα είναι και υποστελεχωμένα, πώς θα μπει στη συζήτηση μία Νομική Σχολή, η οποία θα άλλαζε τη φυσιογνωμία του πανεπιστημίου;», διερωτάται.
Επιπλέον, ο Πρύτανης υπογραμμίζει την ανάγκη για ξεχωριστή κρατική χρηματοδότηση, τόσο για τις υποδομές όσο και για το ανθρώπινο δυναμικό αντί της ανακατανομής των ήδη περιορισμένων πόρων του ιδρύματος, εξηγώντας: «η Νομική είναι κάτι, που χρειάζεται στο Πανεπιστήμιο αλλά πρέπει η πολιτεία να μας εξασφαλίσει μία ξεχωριστή γραμμή χρηματοδότησης και πόρων – ανθρώπινων, υποδομών. Επειδή μία νέα Νομική Σχολή θα απαιτούσε ένα αυτόνομο κτίριο, μεγάλη και εξειδικευμένη βιβλιοθήκη, καθώς και σημαντικό αριθμό νέων μελών ΔΕΠ (Διδακτικό-Ερευνητικό Προσωπικό). Θα πρέπει να υπάρχει δέσμευση είτε από την Πολιτεία είτε από την Περιφέρεια ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα κατασκευαστεί το κτήριο της Νομικής Σχολής».
«Το πρόβλημα της στελέχωσης αναδεικνύεται ως κομβικό: το ισχύον σύστημα προβλέπει ότι τα πανεπιστήμια λαμβάνουν, σε ετήσια βάση, περίπου ισάριθμες θέσεις μελών ΔΕΠ με όσες αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης. Αυτό σημαίνει, ότι δεν υπάρχει περιθώριο οργανικής ανάπτυξης νέων σχολών χωρίς πρόσθετη ενίσχυση. Επομένως, με τις παρούσες συνθήκες, δεν μπορεί να συγκροτηθεί ένα αξιόπιστο και λειτουργικό ακαδημαϊκό σχήμα για τη Νομική. Το θέμα δεν είναι να “ανακοινώσουμε” κάτι που μετά δεν θα μπορούμε να λειτουργήσουμε. Άρα, υπό προϋποθέσεις -δηλαδή, υποδομές, ξεχωριστή χρηματοδότηση, επιπλέον θέσεις μελών ΔΕΠ, όλα όσα προανέφερα- η ίδρυση Νομικής, είναι κάτι, το οποίο θα το συζητούσαμε», θα πει, για να προσθέσει: «Και προφανώς, εάν προχωρούσαμε σε ίδρυση Νομικής, θα έπρεπε να μην περιορίζεται στο “κλασικό” πλαίσιο αλλά προτείνεται ένα σύγχρονο μοντέλο, προσαρμοσμένο στους νέους επιστημονικούς και επαγγελματικούς ορίζοντες, με έμφαση σε τομείς όπως τα πνευματικά δικαιώματα, οι πατέντες, το δίκαιο της τεχνολογίας και η τεχνητή νοημοσύνη. Μια τέτοια κατεύθυνση θα μπορούσε να συνδεθεί οργανικά με τον τεχνολογικό χαρακτήρα του Πανεπιστημίου Πατρών και να προσδώσει στη σχολή ένα διακριτό και ανταγωνιστικό προφίλ σε εθνικό και διεθνές επίπεδο», καταλήγει.
Η συζήτηση για τη Νομική εντάσσεται σε μια ευρύτερη κριτική για την κατάσταση των ελληνικών πανεπιστημίων. Ο Πρύτανης επαναφέρει την ανάγκη για ένα μεγάλο, εθνικό πρόγραμμα συντήρησης και ανακαίνισης πανεπιστημιακών υποδομών: «Θεωρώ πως τα ελληνικά πανεπιστήμια χρειάζονται ένα μεγάλο πρόγραμμα συντήρησης και ανακαινίσεων, ανάλογο με το πρόγραμμα “Μαριέττα Γιαννάκου”, που γίνεται στα σχολεία. Το αντίστοιχο πρόγραμμα, θα μπορούσε να ονομάζεται “Ευάγγελος Παπανούτσος” και να τρέξει μέσα στην επόμενη δεκαετία ώστε να εκσυγχρονίσουμε τα κτίριά μας».
