Του Αχιλλέα Ροδίτη
Σκεφτήκατε ποτέ ότι και τα κτίρια είναι σαν ένας ζωντανός οργανισμός που γερνά; Ίσως όχι τα αρχαία κτίσματα με πέτρα, αλλά τα πιο σύγχρονα, κατασκευασμένα από οπλισμένο σκυρόδεμα, διανύουν μια συγκεκριμένη «απόσταση» ζωής, με αρχή, μέση και τέλος.
Μια διάρκεια που σύμφωνα με τον εμπειρότατο πατρινό Πολιτικό Μηχανικό ΕΜΠ Χρόνη Παπανικολόπουλο (φωτογραφία), δεν είναι μεγαλύτερη από 60 με 70 χρόνια!

Καταλάβαμε αμέσως τι σκεφτήκατε: «Πόσα τέτοια κτίρια υπάρχουν στην Πάτρα;». Σωστά! Υπάρχουν και είναι πολλά. Είναι οι πρώτες πολυκατοικίες της πόλης, στη λίστα των οποίων προστίθενται διαδοχικά και εκείνες της νεότερης γενιάς.
Κι επειδή ο χρόνος αυτός εξαρτάται άμεσα από τη συντήρηση, σύμφωνα πάντα με τον κ. Παπανικολόπουλο, αν δεν ληφθούν μέτρα, σε λίγες δεκαετίες το κέντρο της Πάτρας κινδυνεύει να ερημώσει, καθώς οι κάτοικοι θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Η πρόσφατη κατάρρευση της τετραώροφης πολυκατοικίας στα Πετράλωνα επανέφερε με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το μείζον ζήτημα της στατικής επάρκειας των αστικών μας κτιρίων. Μέσω της «Πολιτείας», ο κ. Παπανικολόπουλος έρχεται να κάνει δύο πράγματα.
Πρώτον, να μας καθησυχάσει, αναδεικνύοντας τις ποιοτικές κατασκευαστικές διαφορές μεταξύ Πάτρας και Αθήνας, και δεύτερον, να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για θέματα που ελάχιστοι είχαν σκεφτεί μέχρι σήμερα.

ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ
ΕΡ: Κύριε Παπανικολόπουλε, μετά την κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, πόσο ασφαλείς μπορούμε να αισθανόμαστε στην Πάτρα;
ΑΠ: Οφείλω να είμαι καθησυχαστικός απέναντι στους συμπολίτες μας. Η θεμελιώδης διαφορά της Πάτρας με την Αθήνα είναι ότι στην περιοχή μας υπήρχε πάντοτε μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα, τόσο σε μηχανικούς όσο και σε ιδιώτες, για πιο γερές και αντισεισμικές κατασκευές, ανεξαρτήτως οικονομικού κόστους. Στην Αθήνα, δυστυχώς, αυτό δεν ίσχυε στον ίδιο βαθμό. Η Πάτρα είναι μια άκρως σεισμογενής περιοχή, πράγμα που επέβαλλε πάντοτε ύψιστο αίσθημα ευθύνης από την πλευρά του τεχνικού κόσμου.
ΟΡΙΟ ΖΩΗΣ ΤΑ 60 ΜΕ 70 ΧΡΟΝΙΑ
ΕΡ: Προειδοποιείτε όμως για έναν κίνδυνο που ελάχιστοι έχουν σκεφτεί και δεν έχει μπει καθόλου στον δημόσιο διάλογο. Μιλάμε για τον χρόνο ζωής των κτιρίων.
ΑΠ: Ναι, φέρνω στην επιφάνεια το γεγονός ότι και τα κτίρια έχουν συγκεκριμένο χρόνο ζωής, ο οποίος κυμαίνεται μεταξύ 60 και 70 ετών. Κι αυτό δεν συμβαίνει επειδή αλλοιώνεται το σκυρόδεμα, το οποίο πρακτικά δεν παθαίνει τίποτα, αλλά επειδή με την πάροδο του χρόνου φθείρεται ο οπλισμός του (τα σίδερα, η διάβρωση κ.λπ.).
Με βάση αυτό το δεδομένο, στην Πάτρα πρέπει να ανασκουμπωθούμε και κάποια στιγμή να ασχοληθούμε σοβαρά με τον έλεγχο των κτιρίων στο ιστορικό κέντρο, τα οποία είναι πλέον μισού αιώνα και βάλε. Αν αφήσουμε τα παλιά μας κτίρια έτσι, αφρόντιστα, θα έρθει σύντομα η μέρα που θα αναγκαστούμε να τα εγκαταλείψουμε, με αποτέλεσμα το κέντρο της πόλης να ερημώσει.
Αν κάτι δεν αλλάξει άμεσα, τα κτίρια αυτά θα πολλαπλασιάζονται, καθώς στην κατηγορία αυτή θα εντάσσονται σταδιακά και τα πρώτα κτίρια από σκυρόδεμα, καθώς και οι πρώτες πολυκατοικίες της Πάτρας.
ΤΑ ΜΠΑΛΚΟΝΙΑ
Η «Πολιτεία» προ μηνών είχε παρουσιάσει την επιχείρηση ξηλώματος και απομάκρυνσης μπαλκονιού στην οδό Κωνσταντινουπόλεως. Και όντως, φαίνεται ότι υπάρχει «ειδικό» και εξαιρετικά επικίνδυνο ζήτημα με τα μπαλκόνια των παλιών πολυκατοικιών της πόλης.
Δείτε τι απαντά ο κ. Παπανικολόπουλος: «Πράγματι, υπάρχει πολύ μεγάλο θέμα ειδικά με τα μπαλκόνια. Ο οπλισμός (τα σίδερα) τοποθετούνταν πάντα ψηλά στο σκυρόδεμα και λόγω των καιρικών συνθηκών και της υγρασίας, είναι τα πρώτα στοιχεία που αλλοιώνονται και σκουριάζουν.
Για τον λόγο αυτό βλέπουμε σήμερα πολλά ετοιμόρροπα μπαλκόνια και πτώση σοβάδων υπό τη μορφή ‘βροχής’ στους δρόμους. Περπατώντας στο ευρύτερο κέντρο της Πάτρας, παρατηρεί κανείς δεκάδες εγκαταλελειμμένα κτίρια. Η παντελής έλλειψη συντήρησης και οι επανειλημμένοι σεισμοί έχουν καταστήσει πολλά από αυτά επικινδύνως ετοιμόρροπα».
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΕΡ: Ποια συγκεκριμένη λύση προτείνετε όμως; Υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης;
ΑΠ: Τα κτίρια εγκαταλείπονται κυρίως επειδή οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να επωμιστούν το υψηλό οικονομικό κόστος της αποκατάστασης. Δεν υπάρχει φθηνή χρηματοδότηση είτε από τον Δήμο είτε από το κράτος, μέσω των αρμόδιων Υπουργείων και του Υπουργείου Πολιτισμού για τα διατηρητέα. Επίσης, όταν υπάρχουν πολλοί συνιδιοκτήτες, είναι σχεδόν αδύνατο να συμφωνήσουν, ενώ συχνά κάποιος από αυτούς διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό.
Προτείνω λοιπόν τη νομοθέτηση και δημιουργία ενός Δημόσιου Οργανισμού, ο οποίος θα απαλλοτριώνει τα κτίρια αν δεν επιδιορθώνονται από τους ιδιώτες, αφού πρώτα τους δώσει ένα εύλογο χρονικό περιθώριο 10 ετών και τη δυνατότητα δανειοδότησης με επιδοτούμενο επιτόκιο. Ο οργανισμός αυτός θα αναλαμβάνει την πλήρη αποκατάσταση των κτιρίων και στη συνέχεια θα τα μεταβιβάζει ή θα τα πουλά μέσω δημόσιων διαγωνισμών.
ΣΥΣΤΑΣΗ ΜΗΤΡΩΩΝ
ΕΡ: Με αφορμή την κατάρρευση του κτιρίου στα Πετράλωνα, τι κενό μπορεί να υπάρχει στο νομοθετικό πλαίσιο που θα έπρεπε να καλυφθεί από την Πολιτεία;
ΑΠ: Οφείλουμε επιτέλους να επαναφέρουμε τις προτάσεις του ΤΕΕ που αιωρούνται για μισό αιώνα! Η κυριότερη είναι να κατασκευάζονται τα ιδιωτικά έργα υποχρεωτικά από εταιρείες εγγεγραμμένες σε ένα «Μητρώο Κατασκευαστών Ιδιωτικών Έργων» (αντίστοιχο με αυτό των δημοσίων), με πλήρη καταγραφή της εμπειρίας και της ευθύνης τους.
Στόχος είναι να υπάρχει σαφής υπεύθυνος κατασκευής, τεχνική επάρκεια, ενίσχυση της ασφάλειας και περιορισμός της άτυπης δραστηριότητας. Το Προεδρικό Διάταγμα 71/2019 ενοποίησε μεν τα μητρώα, αλλά αυτό δεν ενόχλησε κανέναν, αφού δεν είναι υποχρεωτικό ο κατασκευαστής ιδιωτικού έργου να είναι εγγεγραμμένος σε αυτό. Με άλλα λόγια, οποιοσδήποτε μπορεί ακόμη να κατασκευάσει μια πολυκατοικία!
Επίσης, εκκρεμεί η δημιουργία «Μητρώων Συνεργείων Τεχνιτών» (κτιστών, σιδεράδων, καλουπιτζήδων κ.λπ.). Σήμερα στην Ελλάδα του «είσαι ό,τι δηλώσεις», ρωτάς τον επικεφαλής του συνεργείου τι ξέρει από τέχνη και απαντά πως τα κάνει όλα!
Επιπλέον, πρέπει να καταργηθεί η «αυτεπιστασία», η ελληνική πατέντα όπου ο ιδιοκτήτης κατασκευάζει μόνος του το κτίσμα χωρίς επαγγελματία κατασκευαστή, κάτι που δεν υφίσταται πουθενά αλλού στον πολιτισμένο κόσμο, όπως στην Ευρώπη ή την Αμερική.
Η είσοδος των κερδοσκόπων στην αγορά άρχισε το 1970 με την αντιπαροχή, αναγκάζοντας τους πρώτους παραδοσιακούς κατασκευαστές στην Πάτρα, στην πλειονότητά τους διπλωματούχους μηχανικούς, να αποσυρθούν επειδή δεν ήθελαν να κάνουν εκπτώσεις στην ποιότητα. Μπράβο στους λίγους που έμειναν και στήριξαν την ποιότητα.
Αρκεί μια βόλτα στο κέντρο για να δει κανείς εκείνες τις πρώτες «ωραίες κυρίες» πολυκατοικίες, όπου ζήσαμε τα πρώτα μας νεανικά σκιρτήματα.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης


