Έντονες αντιδράσεις στους κύκλους της αρχαιολογίας και της ιστορίας της τέχνης προκάλεσε η πρόσφατη εμφάνιση της διάσημης ηθοποιού Ζεντάγια στο Λονδίνο, στο πλαίσιο της προώθησης της νέας κινηματογραφικής μεταφοράς της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν.
Η πρωταγωνίστρια, η οποία υποδύεται τη θεά Αθηνά στην ταινία, φωτογραφήθηκε φορώντας ένα ζευγάρι χρυσά σκουλαρίκια που κατασκευάστηκαν από αρχαία ιρανικά αντικείμενα του 700 π.Χ.
Τα επίμαχα κοσμήματα ανήκουν στον οίκο αρχαιοτήτων Barron London και αποδίδονται στον θρυλικό θησαυρό του Ziwiye, ο οποίος ανακαλύφθηκε στο βορειοδυτικό Ιράν τη δεκαετία του 1940 και στη συνέχεια διασκορπίστηκε παγκοσμίως μέσω λεηλασιών και παράνομου εμπορίου.
Η επιλογή αυτή ξεπέρασε τα όρια του σχολιασμού για το κόκκινο χαλί, ανοίγοντας εκ νέου τη μεγάλη διεθνή συζήτηση για την οικειοποίηση και τη χρήση πολιτιστικής κληρονομιάς ως αξεσουάρ μόδας. Διακεκριμένοι επιστήμονες, όπως η Ιρανή ιστορικός τέχνης Σουσάν Μπαμπάι από το Courtauld Institute και η αρχαιολόγος Άνελιζ Μπερ, εξέφρασαν την εντονότατη ενόχλησή τους.
Τόνισαν ότι είναι ηθικά απαράδεκτο αντικείμενα πνευματικής και ιστορικής σημασίας με βεβαρημένο παρελθόν λεηλασίας να μετατρέπονται σε διακοσμητικά πολυτελείας για την προβολή μιας χολιγουντιανής παραγωγής.
Από την πλευρά της, η γκαλερί Barron London υπεραμύνθηκε της απόφασής της, δηλώνοντας ότι τα κοσμήματα διαχειρίζονται με πλήρη νομιμότητα και τεκμηριωμένη προέλευση. Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι ο δανεισμός τους στη Ζεντάγια δεν είχε εμπορικό σκοπό, αλλά στόχευε στο να τιμήσει την τέχνη των αρχαίων Περσών χρυσοχόων.
Ωστόσο, το περιστατικό έφερε στο προσκήνιο το ευρύτερο και διαρκές αίτημα για τον επαναπατρισμό αρχαιοτήτων —από τα Μπρούντζινα του Μπενίν έως τα Γλυπτά του Παρθενώνα— στηλιτεύοντας παράλληλα τη νέα τάση της ποπ κουλτούρας να χρησιμοποιεί την ίδια την ιστορία ως αναλώσιμο μέσο εντυπωσιασμού.
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης


