Η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις να παράγει ποιοτικά και νόστιμα αγροτικά προϊόντα, προσφέροντας ταυτόχρονα καλύτερο έλεγχο στις τιμές. Παρά την κοινή πεποίθηση ότι η εγχώρια παραγωγή θα έπρεπε να κυριαρχεί, η πραγματικότητα αποδεικνύεται διαφορετική.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό, οι τιμές των οσπρίων στην Ελλάδα από το 2015 και μετά αυξήθηκαν κατά 35% περισσότερο σε σχέση με την Ευρωζώνη, αναδεικνύοντας σοβαρές δομικές αδυναμίες στην αγροτική οικονομία.
Όσπρια: Το ψυχολογικό «ξόρκι» του παρελθόντος και η σπασμένη αλυσίδα
Τα ταπεινά φασόλια, οι φακές και τα ρεβίθια, προϊόντα που ιστορικά ταυτίστηκαν με περιόδους φτώχειας, αντιμετωπίστηκαν με προκατάληψη από τις παλαιότερες γενιές αγροτών, οι οποίοι απέφευγαν την καλλιέργειά τους σαν να ήθελαν να ξορκίσουν το κακό. Αυτό κράτησε τις καλλιεργούμενες εκτάσεις περιορισμένες για δεκαετίες.
Όταν η αγορά άλλαξε και τα όσπρια κέρδισαν ξανά θέση στο σύγχρονο τραπέζι, η αλυσίδα από το χωράφι στο ράφι αποδείχθηκε αναποτελεσματική. Χαρακτηριστικό είναι ότι πέρυσι πολλοί παραγωγοί στράφηκαν στα ρεβίθια για να αποφύγουν το υψηλό κόστος στα σιτάρια και τα λιπάσματα, αλλά τελικά δεν μπόρεσαν να διαθέσουν την παραγωγή τους.
Η έλλειψη εμπορικών επενδύσεων, η απουσία τεχνογνωσίας και η μη μεταφορά της γνώσης από γενιά σε γενιά κράτησαν την παραγωγή πίσω. Παρά τις αξιόλογες προσπάθειες μεγάλων εταιρειών για πλήρη ιχνιλασιμότητα (αναγραφή του ονόματος του παραγωγού στη συσκευασία), η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής από τον σπόρο μέχρι το ράφι αποτυπώνεται τώρα στον τιμάριθμο.
Το φως στην άκρη του τούνελ και η τεχνολογική αναβάθμιση
Παρά την γκρίζα εικόνα, η κατάσταση δείχνει σημάδια βελτίωσης. Κατά το παρελθόν, οι προσπάθειες του Καθηγητή Θανάση Τσαυτάρη για την ανάδειξη της βιώσιμης γεωργίας και η διευκόλυνση του Υπουργού Γεωργαντά για την απόκτηση γης έθεσαν τις βάσεις για αλλαγή πολιτικής.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της δεκαετίας του 2010, που ήταν η υποανάπτυκτη και πανάκριβη μηχανική καλλιέργεια, αρχίζει να λύνεται. Η εισαγωγή σύγχρονων μηχανημάτων συλλογής, όπως αυτά που παρουσιάστηκαν στην AGROTICA, επιτρέπει πλέον την επέκταση της καλλιέργειας σε γερές βάσεις.
Η πρόσφατη πώληση μιας τέτοιας υπερσύγχρονης μηχανής στην περιοχή του Αλμυρού, μια ζώνη με παράδοση και φιλοπρόοδους αγρότες, δείχνει ότι το νερό μπαίνει σιγά-σιγά στο αυλάκι, έστω και αν οι ρυθμοί της αγροτικής παραγωγής είναι εκ φύσεως αργοί.
Αποξηραμένα φρούτα: Μια τεράστια χαμένη επιχειρηματική ευκαιρία
Μια αντίστοιχη περίπτωση χαμένης ευκαιρίας εντοπίζεται στα αποξηραμένα φρούτα, τα οποία γνωρίζουν τεράστια ζήτηση παγκοσμίως ως σύγχρονα, υγιεινά σνακ. Αν και η Ελλάδα παράγει τεράστιες ποσότητες φρέσκων φρούτων, η επιχειρηματική κοινότητα διστάζει να επενδύσει στην αποξήρανση.
Το βασικό επιχείρημα της αγοράς είναι ο ανταγωνισμός με τη γειτονική Τουρκία, η οποία αποτελεί παγκόσμια υπερδύναμη στα αποξηραμένα σύκα και βερίκοκα λόγω των φθηνών ημερομισθίων και των κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, η χώρα μας θα μπορούσε να απαντήσει υιοθετώντας νέες τεχνολογίες βιομηχανικής ηλιακής ξήρανσης, οι οποίες είναι απόλυτα φιλικές προς το περιβάλλον και μειώνουν το κόστος.
Η αποξήρανση προσφέρει ένα ακόμη τεράστιο πλεονέκτημα: μπορεί να απορροφήσει κακοσχηματισμένα φρέσκα φρούτα που απορρίπτονται από τους καταναλωτές λόγω εμφάνισης, θωρακίζοντας το εισόδημα των παραγωγών σε δύσκολες χρονιές.
Για να ανθίσει όμως ο κλάδος, όπως επισημαίνουν και οι μικροί παραγωγοί από ακριτικές περιοχές όπως ο Έβρος, πρέπει πρώτα το κράτος να λύσει βασικά προβλήματα, όπως η μεγάλη γεωγραφική απόσταση από τα κέντρα διοίκησης και κατανάλωσης.
