Ανήσυχη παρακολουθεί η Αθήνα το μέτωπο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, καθώς η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δεν επιτρέπει προς το παρόν ασφαλείς εκτιμήσεις σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις του πολέμου. Η εξίσωση των ραγδαίων εξελίξεων έχει μια σειρά από καθοριστικές αλλά άγνωστες για την ώρα παραμέτρους – τη διάρκεια των επιχειρήσεων, π.χ -, που θα επηρεάσουν το εύρος και την ένταση των συνεπειών για την Ελλάδα και ευρύτερα για την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο διπλωματικός συναγερμός ήχησε στην Αθήνα απο την πρώτη στιγμή με κινητικότητα του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Γιώργου Γεραπετρίτη και του Νίκου Δένδια, έκτακτες ενδοκυβερνητικές συνεννοήσεις και μπαράζ επαφών με παίκτες του Κόλπου και με τους ευρωπαίους. Η ελληνική πλευρά καλείται εκ νέου σε τήρηση λεπτών ισορροπιών, διαμηνύοντας ότι δεν υπάρχει καμία ανάμειξη στις πολεμικές επιχειρήσεις και ότι απόλυτη προτεραιότητα είναι η ασφάλεια των Ελλήνων στην ευρύτερη περιοχή.
Πολυεπίπεδες επιπτώσεις
Οι πιθανές πρώτες επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα – γεωπολιτικό, διπλωματικό, επίπεδο ασφαλείας – αξιολογήθηκαν στη σαββατιάτικη, έκτακτη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Ανάλογα με τις εξελίξεις όμως, δηλαδή ανάλογα με το αν αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση ή όχι, θα κριθεί το αν υπάρξουν (και στην Ελλάδα) βαθιές, πολυεπίπεδες επιπτώσεις.
Η θαλάσσια ασφάλεια: οι συναρμόδιοι είναι σε διαρκή επικοινωνία με τα ελληνόκτητα πλοία που κινούνται στο Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο. «Σταθερός μας στόχος», κατά τον Μητσοτάκη, είναι «η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας». Το βλέμμα της Αθήνας είναι στραμμένο στη ναυτιλία υπό τον φόβο ότι μπορεί να προκύψει αύξηση στα λειτουργικά κόστη, εφόσον διαμορφωθούν δύσκολες συνθήκες στα Στενά του Ορμούζ.
Η ενέργεια: είναι δεδομένη η ανησυχία για την παγκόσμια οικονομία με αιχμή το ενεργειακό κόστος. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οποιαδήποτε συνθήκη αβεβαιότητας στον Περσικό Κόλπο δημιουργεί περιβάλλον απότομης αύξησης τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο τουρισμός: μια παρατεταμένη κρίση απειλεί ευθέως και άμεσα με επιπτώσεις τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Όχι μόνο η Ελλάδα αλλά συνολικά η Ανατολική Μεσόγειος απειλείται ως μια ευρύτερη «γειτονιά» αστάθειας πρωτίστως από επισκέπτες απο ΗΠΑ και Ασία.
Το εμπόριο: σύμφωνα με ανάλυση του προέδρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς Βασίλη Κορκίδη (στο ΑΠΕ-ΜΠΕ), «καθυστερήσεις εμπορευμάτων από την Ασία μέσω Σουέζ επηρεάζουν την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανεμπόριο. Το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα αυξάνεται, ενώ ενισχύεται η αβεβαιότητα για εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής».
Το μεταναστευτικό: στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας χαρτογράφησης των πιθανών επιπτώσεων είναι βεβαίως σενάρια μιας ενδεχόμενης αύξησης των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα. Σε αυτή την εξίσωση μπαίνει προφανώς και η Τουρκία.
«Αποκλιμάκωση – διπλωματία»
Η Αθήνα κινείται με το δίπτυχο «αποκλιμάκωση – διπλωματία», υπογραμμίζοντας τη σημασία της προστασίας των αμάχων και του σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει την ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου με απώτερη στόχευση τη διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Πάντως χθες, κατα την τηλεδιάσκεψη που πραγματοποίησε ο Γεραπετρίτης με τους επικεφαλής των πρεσβειών και των προξενείων της Ελλάδας σε Ιράν και Μέση Ανατολή, οι διπλωμάτες μετέφεραν την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που επικρατεί στο πεδίο. Ο υπουργός Εξωτερικών έδωσε οδηγίες για ασφαλή επιστροφή όσων το επιθυμούν μόλις καταστεί εφικτή η αποκατάσταση της εναέριας κυκλοφορίας. Η ανάγκη για τον ασφαλή επαναπατρισμό πολιτών τέθηκε από την Ελλάδα και στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών, υπό την Κάγια Κάλας.
Οι ελληνικές θέσεις στην εξελισσόμενη κρίση έχουν επιπλέον να κάνουν με τα εξής: ουσιαστικός έλεγχος του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, διασφάλιση της θαλάσσιας ασφάλειας, σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλληλεγγύη σε συμμάχους στον Κόλπο και έλεγχος διακίνησης ψευδών πληροφοριών.
